پوستر فیلم هواپیما

استاندارد درست در یک اثر هیجان‌انگیز تجاری

هواپیما
Plane
محصول ۲۰۲۳ – ایالات متحده
امتیاز ۲
نویسنده مصطفی ملکی

«ژان-فرانسوا ریشه» از همان نسل کارگردان‌هایی چون لوک بسون است که توانست از دل سینمای تجاری فرانسه به درون هالیوود راه پیدا کند. فیلم اول او با نام «حاشیه‌نشینان» نشان داد که این کارگردان به‌خوبی می‌تواند در بازی‌های ژانری موفق شود. پس از آن و در آثاری که طی دو دهه‌ی اخیر روی پرده برده، «ریشه» به‌خوبی خود را در سینمای بدنه جا انداخته است. حال در شروع سال جدید پروژه‌‌ای که پیش‌تولید آن بیش از ۲ سال بین استودیوها دست‌به‌دست شد، روی پرده رفته است.
روایت فیلم را می‌توان از حضور «جرارد باتلر» و «مایک کالتر» حدس زد؛ یک اثر هیجان‌انگیز و اکشن. داستان هم بسیار ساده و راحت‌الحلقوم است. یک خلبان در شب سال نو عده‌ی کمی مسافر را از سنگاپور به ایالات متحده می‌برد. اما ریشه در این پیرنگ ساده زیرکی خاص خودش را تزریق کرده است. تا قبل از دقیقه‌ی ۱۵ مخاطب در دو صحنه اسیر بازی کارگردان می‌شود. یک‌بار احساس می‌کند باید منتظر یک اثر تلاش برای بقا باشد و در جایی دیگر به این‌سو می‌رود که احتمالاً پای یک هواپیماربایی در میان است. اما ریشه هواپیما را در یک جزیره‌ی دورافتاده در فیلیپین به زمین می‌نشاند تا مخاطب را در پرده‌ی دوم به دنیای سرگرم‌کننده‌ی خود دعوت کند.
زمانی که در حال صحبت یا نوشتن از آثار سینمای سرگرمی هستیم باید به این نکته توجه داشته باشیم که این دنیا با کلیت سینما کاملاً متفاوت است. هر اثری در سینمای بدنه، اگر توانایی سرگرم کردن مخاطب ژانری خود را داشته باشد موفق است. فیلم آقای ریشه نیز در پرده‌ی دوم مخاطب را به‌خوبی درگیر تلاش کاراکتر اصلی برای نجات می‌کند. کاراکتر او خط ساده‌ای را برای بقا و نجات دیگران دنبال می‌کند. فیلم آقای ریشه، برخلاف بسیاری از داستان‌های سانحه‌های هوایی، دچار منطق روایی ساده‌ای است. او با زیرکی تعداد مسافرها را به تعدادی می‌رساند که بتواند همه‌ی آن‌ها را در قاب خود پوشش دهد. از سویی دیگر گستره‌ی روایت او بیرون از جزیره و داخل آن را به‌خوبی پوشش می‌دهد. درنتیجه می‌توان گفت با یک اکشن-هیجان‌انگیز ساده، تا حدی منطقی در دنیای خود و در نهایت سرگرم‌کننده رو‌به‌رو هستیم.
در سال ۲۰۲۳ که مخاطبان ژانرهای اکشن و هیجان‌انگیز با انبوهی از آثار دیده‌شده به استقبال آثار جدید می‌روند و ممکن است حتی در همان ۱۰ دقیقه‌ی ابتدایی نسخه‌ی اثر را بپیچند، چنین روایتی جذاب به‌نظرشان خواهد آمد. بازیگری چون کاتلر نیز دیگر درون این ژانر جا افتاده است. به‌همین سبب است که ریشه جز او انتخاب دیگری ندارد. صحنه‌های اکشن این فیلم نیز به‌همان سادگی روایت هستند و هرچند برای مخاطب ژانر اکشن ممکن است کوتاه به‌نظر برسند، اما هیجان و جذابیت را در خود دارند. شاید مشکل اساسی روایت در پرده‌ی سوم باشد که آقای ریشه برای فرار از صحنه‌های اکشن بیشتر، هواپیمای سقوط‌کرده را دوباره به پرواز در می‌آورد. این منطق برای اتمام یک روایت ساده کمی دور از آن چیزی‌ست که کارگردان در پرده‌ی دوم به‌تصویر کشیده است. این را احتمالاً باید به‌حساب بودجه‌ی محدود و طولانی شدن روند پیش‌تولید گذاشت. در هر حال فیلم «هواپیما» اثری ساده و استاندارد در ژانر هیجان‌انگیز و اکشن است.

گفت‌وگو

نظرت درباره‌ی این فیلم چیست؟