عروسک‌های جذاب بی‌ منطق روایی اثری ندارند

در یک شهر کوچک و دورافتاده گروهی از مردم زندگی می‌کردند. این شهر آنقدر کوچک بود که تقریباً همه نسبت به هم شناخت داشتند، اما زمانی که چیزهایی در شهر شروع به گم شدن کرد، مردم از پلیس خواستند این دزدهای ناشناس را دستگیر کنند و از دزدی‌ها جلوگیری کند.

کودکان دهه‌ی شصت و پنجاه احتمالاً کارتون جذاب «برتا، ماشین همه‌کاره» را به یاد دارند. کارتونی که در آن عروسک‌هایی واقعی در کنار یک ماشین‌اسباب‌بازی هر بار یک اسباب‌بازی جدید را مشاهده می‌کردند که این ماشین باهوش می‌ساخت و در کنار آن اتفاقاتی جذاب و خلاقانه‌ای نیز رخ می‌داد. در آن دهه که هنوز تکنولوژی پیشرفت نکرده بود و کودکان زیادی اسباب‌بازی در اختیار نداشتند دیدن عروسک‌هایی که حرکت می‌کردند و اتفاقات زیادی برای‌اشان رخ می‌داد بسیار هیجان‌انگیز بود. شاید به نظر برسد دیدن این‌گونه عروسک‌ها دیگر جذابیتی برای کودکان امروزی نداشته باشد، اما واقعیت آن است که کودکان همواره می‌توانند با هر نوع داستانی وارد ارتباط شوند، اگر و فقط اگر در آن داستان منطق روایی دیده شود و در کنارش به هوش و استعداد آنها توهین نشود. چندی پیش بود که ما انیمیشن «فقط فوق‌العاده» را مرور کردیم. انیمیشنی که هر چه از لحاظ بصری زیبا بود در منطق روایی خود دچار نقصان و ایراد بود. حال کارگردان این انیمیشن یعنی آقای «راسموس سیورسن» تلاش کرده بار دیگر با در اختیار گرفتن عروسک‌هایی زیبا داستانی نو را برای مخاطب کودک خود به تصویر درآورد.

بزرگ‌ترین ایراد انیمیشن جدید آقای سیورسن را هم بار دیگر باید منطق روایی آن دانست. منطقی که در هیچ چیز وجود ندارد. اتفاقات آنقدر سطحی و آسان رخ می‌دهند که مخاطب را گیج خواهند کرد. کودک مخاطب این انیمیشن از دیدن تصاویر زیبا، عروسک‌های متحرک کوچک و بامزه، محیط خمیری مانندی که شهر این عروسک‌ها است، قطار شهری‌ای که حرکت می‌کند و حتی شتری که حرف می‌زند لذت می‌برد، اما داستانی قابل فهم را در آن نمی‌بیند. شخصیت‌های این انیمیشن هیچ‌کدام تعریف نشده‌اند. نه مشخص است دزدانی که وارد این شعر شده‌اند از کجا آمده‌اند و در گذشته کجا بوده‌اند و نه مشخص می‌شود آن خانم جوان چرا بعد از دزدیده شدن توسط این دزدان حتی به یاد دختری که در خانه منتظرش است هم نیست. چرا پلیس شهر تلاشی برای انجام وظیفه‌اش نمی‌کند و چرا دزدان شیری دارند که در خانه‌اشان است و چگونه آن را پیدا کرده‌اند. درست است که قرار است این کارگردان برای کودکان داستان تعریف کند، اما این داستان باید آغاز و پایان مشخصی داشته باشد. نمی‌توان ناگهان از میان آسمان شخصیت‌هایی به زمین بیفتند و با آواز خواندن و رقصیدن و تولد گرفتن زمانی را در کنار هم بگذرانند و با حضور چند دزد و اصلاح کردن آنها همه‌چیز به خوبی و خوشی تمام شود. باید مسیر روایت دارای اتفاقاتی جذاب برای دیدن باشد و کودک هم بتواند به درک درستی از آن چیزی که می‌بیند برسد. تنها تصاویر زیبا و جذاب نمی‌توانند منطقی روایی ایجاد کنند.