بیش از حد شعاری

جهان در حال فروپاشی است. هرج و مرج زیاد و شرارت‌های آدمی آن را به مرز نابودی کشانده است. در اسطوره‌ها آمده دو نفر وجود دارند که می‌توانند جهان را نجات دهند، اما این دو نفر هم شرور دیده می‌شوند. «جرمای» کلاهبرداری جوان است که زنان پیر را فریب داده و با وارد شدن به خانه‌‌شان از آنها دزدی می‌کند و «جولی» زنی جوان و بدکاره است که «ریکی» مردی خلافکار بعد از دیدن او عاشق‌اش می‌شود.
چندی پیش بود که فیلم «رستگاری یک سرکش» را مرور کردیم. فیلمی که در آن کمدی و طنز با خرافات و داستان‌های مذهبی در هم آمیخته می‌شد و روایتی نقادانه را به تصویر می‌کشید. در این فیلم ایرلندی کارگردان توانسته بود بدون هیچ روتوشی گاه به صورت مستقیم و گاه غیرمستقیم از دنیایی حرف زند که در آن بی‌تفاوتی نسبت به همه‌چیز به چشم می‌خورد. انسان‌هایی که دیگر زندگی برای‌شان معنایی نداشت و با کارهای روزمره فقط سعی می‌کردند گذران عمر کنند. فیلمی که با کمدی سیاه خود بیننده را نسبت به آنچه روایت می‌کرد کنجکاو کرده و به فکر فرو می‌برد. فیلم «شروران درستکار» اما سعی کرده است بدون طنز و با زبانی کاملاً مستقیم از جهانی حرف بزند که وحشی‌گری، خشونت، برهنگی، خودرأیی و شرارت جای خود را به هر رفتار درست دیگری داده است، چنان‌که حتی خوردن نوزادان نیز کاری عادی محسوب می‌شود. بزرگ‌ترین مشکل فیلم هم دقیقاً از همین‌جا خود را نشان می‌دهد. همه‌چیز آنقدر واضح و شفاف است که روایت بسیار شعاری شده است. گاه حتی مخاطب احساس می‌کند برای آنچه می‌بیند باید تفسیری بیشتر وجود داشته باشد. اما واقعیت آن است که این فیلم هیچ هدف خاصی از سکانس‌های ارائه داده ندارد و همه‌چیز همان‌قدر ساده است که دیده می‌شود.
فیلم «شروران درستکار» از جای خوبی آغاز می‌شود. نشان دادن جرمای و جولی باعث برقراری ارتباط با آنها شده و بیننده منتظر است تا با دنبال کردن آنها اتفاقات بهتری را مشاهده کند. اما روایت هر چه جلوتر می‌رود، معنای ابتدایی خود را از دست می‌دهد. بیننده در ابتدا تصور می‌کند قرار است با داستانی روبه‌رو شود که معنای عمیقی از زندگی و هدف آن را ارائه می‌دهد، اما تک سکانس‌های قرار گرفته در مسیر این دو نفر آنقدر آشفته دیده می‌شوند که معنای مستقیم و واضح آن را هم تحت‌تأثیر قرار می‌دهند. این فیلم حتی از پرداخت به شخصیت‌های دیگر خود مانده است و به جز تعریفی که در ابتدا از جرمای و جولی دارد دیگر به هیچ‌کدام از آنها نمی‌پردازد، به همین دلیل دیگر شخصیت‌ها همگی بودن‌اشان بیهوده دیده می‌شود. این فیلم فضای داستانی و محیط خوب و حتی بازیگران کاربلدی برای بسط دادن به پیرنگ هدف‌دار خود دارد که کارگردان آن نمی‌تواند بهره‌ی خوبی از آن ببرد.