صرفاً برای مصرف سینمای سرگرمی

مقوله‌‌ی فضا برای همه‌ی انسان‌ها، درست زمانی که به آسمان می‌نگریم، جذاب بوده و هست؛ چون مملو از ناشناخته‌هایی است که تاکنون فقط از طریق تلسکوپ‌های قدرتمند توانسته‌ایم تصاویری از این بینهایت را در برابر خودمان داشته باشیم. اما کیست که نداند محدودیت‌های فیزیکی انسان و علم‌اش هنوز هم نتوانسته‌اند ما را به نزدیک‌ترین سیارات منظومه‌ی خودمان برسانند. در مورد ماه نیز همه می‌دانیم که مناقشات بسیاری بر سر پا گذاشتن آرمسترانگ و ناسا روی آن وجود دارد و در اینجا نیازی نیست به آن‌ها بپردازیم. اما سینمای کره‌ی جنوبی در فیلم «ماه» قصد دارد سفری هیجان‌انگیز را به این قمر داشته باشد. آقای «کیم یونگ-هوآ» که او را با دو اثر «همراهی با خدایان» می‌شناسیم، در جدیدترین اثر خود سعی دارد سفر سه فضانورد کره‌ای را به ماه تصویر کند؛‌ آن هم در سال ۲۰۲۹.

کیم یونگ-هوآ در دو اثر قبلی خود وارد دنیایی فانتزی شده بود و سعی داشت از طریق تناسخ ما را در برابر رفت‌و‌برگشت‌ها زمینی و فرازمینی قرار دهد. او در اثر جدید خود تلاش دارد همه‌ی تمرکزش را روی جنبه‌ی سرگرمی ماجرا قرار دهد و با لقمه‌ای به‌اندازه‌ی دهان خود پا را از زمین فراتر بگذارد. این نگاه او را باید ستود که به‌جای پرداختن به فانتزی‌های ذهنی بشر در خروج از منظومه‌ی شمسی، نگاهی نزدیک‌تر دارد تا مخاطب را بیشتر در بطن داستان خود قرار دهد.

اما مشکل روایت او آنجاست که کاراکترها و روایت به یکدیگر چفت نیستند و به‌نوعی روایت همانند سطح ماه پر از حفره است. آقای کیم در طول فیلم هیچ‌گاه این حفره‌ها را پر نمی‌کند و در عوض با فراموش کردن آن‌ها باعث می‌شود در بخش پایانی پرده‌ی دوم سکانس‌به‌سکانس تعداد این حفره‌ها افزایش پیدا کند. کیم در اثر خود سعی دارد از سیاست چند سکانس انفجاری و یک سکون استفاده کند تا مخاطب را دائم در تب‌و‌تاب روایت نگاه دارد. این سیاست زمانی به‌کار می‌آید که روی زمین باشیم، اما در فضایی که هیچ شناختی از آن نداریم یا باید دست‌به‌دامان تخیل شویم یا گام‌به‌گام قدم برداریم. آقای کیم در اثر خود هم خدا را می‌خواهد و هم خرما را. او هم قصد دارد اثرش یک فیلم علمی-تخیلی باشد و هم از آن‌سو می‌خواهد مأموریت غیرممکن را به ثمر بنشاند. در نتیجه کارگردان کره‌ای نمی‌تواند این دو مسیر را بپیماید و یکی از آن‌ها برای همیشه در اثرش کم‌رنگ می‌شود.

فیلم «ماه» یک اثر صرفاً سرگرم‌کننده است که اتفاقاً مخاطب سینمای سرگرمی را در عصر یک روز تعطیل به‌خوبی همراه خود می‌کند. این فیلم به‌لحاظ شخصیت‌پردازی، منطق روایی و فرم روایت قابل دفاع نیست و نمی‌تواند ما را در برابر یک علمی-تخیلی دارای ساختار قرار دهد. آقای کیم بهتر بود قسمت سوم فیلم «همراهی با خدایان» را در سینمای سرگرمی روی پرده می‌برد. فیلم «ماه» درست است که مانند آثار قبلی این کارگردان مصرفی صرفاً در سینمای سرگرمی دارد، اما از این کارگردان باتجربه انتظار می‌رود همین دنیای سرگرمی را با منطق بهتری در برابر مخاطب خود قرار دهد. در هر حال فیلم ماه از آثار علمی-تخیلی چند سال گذشته‌ی چین سینمایی‌تر است. سینمای چین نیز همان‌طور که در ژانر درام و هیجان‌انگیز سعی دارد کره‌ی جنوبی را الگوی خود قرار دهد، بهتر است در دنیای سینمای علمی-تخیلی نیز کمی به آثاری چون «ماه» دقت کند. در پایان باید گفت که همه می‌دانیم سینمای تجاری هر کشوری نیاز به ساخت چنین آثاری دارد تا کمی حس وطن‌پرستی را با اغراق به خورد مخاطب داخلی دهد.