از کارگردانی چون ناکاتا بعید بود

بدون شک همه‌ی مخاطبان ژانر دلهره و به‌خصوص دلهره‌ی ژاپنی با آثاری چون مجموعه فیلم‌های «حلقه» و «آب سیاه» جذب این ژانر شده‌اند. خالق این آثار کسی جز «هیدئو ناکاتا» نیست. ناکاتا آن‌قدر محبوب بود که هالیوود نیز برای او و بازسازی دوباره‌ی آثار پرطرفدارش فرش قرمز پهن کرد. این کارگردان ژاپنی در طول سه دهه فعالیت هنری خود با ژانر دلهره آمیخته شده است و حتی هنوز هم بسیاری از دنبال‌کنندگان این ژانر مشتاق دیدن روایتی جدید از او هستند؛ حتی اگر این روایت همچون فیلم «ساداکو» نسبت به دیگر آثارش ضعیف‌تر باشد. حال این کارگردان ژاپنی و محبوب در جدیدترین اثر خود به تصویر کردن یک مانگای ژاپنی روی آورده است؛‌ روایتی که فاصله‌ی زیادی با دنیای او دارد.
این مانگا روایت قماربازی با نام «باکو مادارامه» است که میان قماربازان بزرگ توکیو به «دروغ‌خوار» شهرت دارد. این دسته از قماربازان روی هر چیزی شرط می‌بندند و باکو به این مشهور است که تقلب‌های آن‌ها را رو می‌کند. افتتاحیه‌ی فیلم نیز تقابل او با اعضای ارشد قمارخانه‌ی بزرگی با نام «کاکرو» است. آن‌ها شرط می‌بندند که تا یک ساعت بعد هیچ هواپیمایی از بالای سر آن‌ها رد نخواهد شد، اما باکو عده‌ای را اجیر کرده که با به پرواز در آوردن یک هواپیما جلوی تقلب این گروه در لغو عمدی پروازها را بگیرد. اما این ترفند او با شکست مواجه می‌شود و همه‌چیز مطابق میل او پیش نمی‌رود.
کل فیلم روایتی خلاصه و پکیجی از داستان باکو و تشکیل گروه‌اش علیه قمارخانه‌ی کاکرو است. مهم‌ترین ضعف این فیلم اطمینان کارگردان از این است که همه‌ی مخاطبان‌اش سری مانگای «دروغ‌خوار» را مطالعه کرده‌اند. پس این فیلم برای مخاطب نوجوان ژاپنی با همان استایل‌های دلخواه‌اشان یا عاشقان دنیای مانگاهای ژاپنی در سراسر دنیاست که با این آثار شب را روز می‌کنند. اما فیلم آقای ناکاتا در این بازنمایی ایجازگونه‌اش نیز موفق نیست. کاراکترهای او تیپ هستند و نه شخصیت‌های داستانی. ناکاتا در این فیلم حضور ندارد. مخاطب سینمای او بدون اینکه نام او را در تیتراژ مشاهده کند، حتی درصدی را هم برای کارگردانی این فیلم توسط او در ذهن خود قائل نیست.
فیلم «دروغ‌خوار»‌ شاید مخاطب را یاد آثاری چون «۲۱» بیندازد. اما داستان فیلم مانند نمونه‌ی هالیوودی جذابیتی ندارد. تکلیف ناکاتا در این فیلم با خود روشن نیست و نمی‌داند قرار است یک کمدی سیاه را به‌تصویر بکشد یا صرفاً یک مانگا را بازسازی کند. فیلم او در برزخی بین این دو دنیا گرفتار آمده است. کاراکترها با بازی ضعیف بازیگران ژاپنی خود کسالت‌بار و نخ‌نماست. فیلم «دروغ‌خوار» بیش از آنکه بخواهد ذکاوت کاراکتر خود را با رو کردن حربه‌ی حریفان نشان دهد، خود را می‌‌خورد. شاید ناکاتا باید به همان دنیای پر از خلاقیت ژانر دلهره‌ی خود بازگردد. او در این دنیاهای شلوغ و بی سر و ته جایی ندارد. ناکاتا کارگردان سکون، تعلیق، جیر جیر چوب زیر پاهای برهنه و چهره‌پردازی‌های منحصربه‌فرد است. در پایان باید به زیرنویس‌زن‌ها و مترجم‌های اینگونه آثار توصیه کرد که ترجمه‌ی آن‌ها واسطه‌ای برای انتقال درست جملات و زیرمتن‌هاست. یکی از اشکالات زیرنویس‌زن‌های زبان فارسی در این است که بیشتر ایشان فیلم را نمی‌بینند و فقط خطوط دیالوگ را ترجمه می‌کنند‌ و در نتیجه تسلطی روی ترجمه‌ی اصطلاحات و جملات ندارند. این دوستان اگر علاقه‌مند به فعالیت در این حوزه هستند باید به وظیفه‌ی مترجم آگاه باشند تا بتوانند انتقال‌دهنده‌ی خوبی باشند.