پوستر فیلم اعماق تاریک

ترکیب ماجراجویی مومیایی‌ها و ژانر دلهره

اعماق تاریک
The Deep Dark
محصول ۲۰۲۴ – فرانسه
ژانر دلهره
رده‌ی سنی ۱۶+
امتیاز ۱.۵
نویسنده مصطفی ملکی

«متیو توری» فیلمساز جوانی‌ست که کم‌کم مسیر خود را در ژانر دلهره پیدا می‌کند. فیلم «راه پر پیچ و خم» او را در سال ۲۰۲۱ مرور کردیم و شاهد بودیم که این کارگردان چگونه به بازتعریفی از مرگ می‌پردازد. حال او در اثری ماجراجویانه قرار است مخاطب را به عمق یک کیلومتری از سطح زمین ببرد و کاراکترهای خود را با موجودی شیطانی مواجه کند. در افتتاحیه‌ی فیلم نمایی از این موجود و رخدادهایی که قرار است در پرده‌ی دوم و سوم به‌طور کامل در معرض آن‌ها قرار بگیریم تصویر می‌شود.

آقای توری برای روایت خود به میانه‌ی قرن بیستم و سال ۱۹۵۶ می‌رود؛ زمانی که یک معدن زغال سنگ در شمال فرانسه پذیرای یک استاد باستان‌شناسی‌ست و در این میان کارگری جوان با نام «امیر» در کنار چند معدنچی باتجربه‌ی دیگر همراه او می‌شوند تا به مکانی ناشناخته در دل زمین بروند. این فیلم جذابیت‌های یک اثر ماجراجویی و دلهره را با هم دارد و کارگردان در استفاده از جلوه‌های ویژه نیز همه‌ی تلاش خود را کرده تا مخاطب با شروری نو مواجه شود.

اما داستان آقای توری درون خودش حل می‌شود. این کارگردان در طول روایت هیچ تلاشی برای بسط دادن داستان نمی‌کند و حتی در نقاطی از پرده‌ی دوم به بن‌بستی روایی می‌خورد و سعی دارد از طریق برش‌های مستقیم روی مسیرهای متفاوت معدنچی‌ها از این بن‌بست خارج شود. کاراکترهای درگیر در این روایت گویی به آنی توسط کارگردان فراموش می‌شوند و تنها نکته‌ی حائز اهمیت برای او چیزی جز شکار شدن این کاراکترها توسط آن موجود نیست. در کلیشه‌های این روایت مدام شاهد این هستیم که فیلمسازان چگونه در پرده‌ی اول و دوم درک درستی از آن موجود شکارگر می‌دهند و سعی دارند مخاطب را با دنیای دهشتناکی که قرار است مقابل روی کاراکترها قرار بگیرد آشناتر کنند. روایت آقای توری فاقد چنین درکی است و صرفاً بازی بین آن موجود و کاراکترها را تبدیل به بازی موش و گربه کرده است. این نوع فرار از بین دالان‌های تاریکی که قرار نیست هیچ پلانی را در اختیار مخاطب قرار دهند در نهایت تبدیل به کسالتی روایی در میانه‌ی داستان می‌شود. از سویی دیگر کارگردان دائم سعی دارد کاراکتر امیر را تبدیل به همان شخصیت اصلی کند، اما حتی برای لحظه‌ای این کاراکتر را پرداخت نمی‌کند. شاید آقای توری سعی کرده امیر را در طول روایت دچار پرداختی نقطه‌به‌نقطه کند، اما اینکه مخاطب فقط بداند مادر او معلم فرانسه است کافی نیست.

روایت آقای توری در برخی از نقاط خود و به‌خصوص چهره‌پردازی و جلوه‌های ویژه‌ی مخصوص به شرور داستان اثری جذاب است که باعث می‌شود مخاطب ژانر دلهره با تصویری جدید از یک موجود در دل تاریکی مواجه شود. اما این اثر در درون‌مایه‌ی ماجراجویانه‌اش کاملاً عقیم است و به‌نوعی توان اینکه مخاطب را درگیر ناشناخته‌ای غریب کند ندارد. در نهایت باید گفت که متیو توری توانایی این را دارد که در ژانر دلهره‌ی فرانسوی نامی برای خود دست و پا کند. این کارگردان در داستان جدید خود می‌توانست به راحتی همچون روایت «راه پر پیچ و خم» مخاطب را با گزاره‌ای قابل اعتنا روبه‌رو کند و در طول روایت به استدلال روایی آن گزاره بپردازد.

گفت‌وگو

نظرت درباره‌ی این فیلم چیست؟