آیا آنها کاراکترها را نابود کردند یا این صرفاً اقتباسی تجاری بود؟
در مرور فیلم دو قسمتی «سه تنفگدار» بود که عنوان کردیم فرانسویها عزم خود را جزم کردهاند تا سینما و ادبیاتاشان را در دنیای پر خرج این روزهای سینما به یکدیگر پیوند دهند و حداقل دیگر اجازه ندهند سود حاصل از اقتباسهای سینمایی به جیب دیگران رود. حال «متیو دو لا پورت» و «السکاندر دو لا پتلییر» در جدیدترین اثر مشترک خود بار دیگر به سراغ «الکساندر دوما» و یکی دیگر از شاهکارهای ادبیاش رفتهاند. اما در این روایت شاهد هستیم که نه صحنهآراییهای اثر و نه قاببندیها با ساختار روایی دو کارگردان همگون نیستند.
بگذارید در باب اقتباس آزاد صحبت کنیم و اقتباسهای آزاد تجاری. در اقتباس آزاد معمولاً نام اثر و ساختار و کاراکترهای آن ممکن است درگیر گذر زمانی شوند که فیلمساز میخواهد. حتی فیلمساز در این ساختار میتواند خط روایت را به دلخواه خود دچار نوعی تغییر بنیادین کند. اما در هیچیک از اقتباسهای آزاد موفق سینما از ادبیات شاهد این نبودهایم که فیلمساز از درونمایهی روایت هم حذف و سانسور کند و تغییرات عمدهی خود را روی درونمایه متمرکز کند. اما در اقتباسهای آزاد تجاری هر آنچه که استودیوها و اتاق فکرشان بخواهند رخ میدهد. نمونههای بسیاری از این دست آثار را در یک دههی اخیر میان آثار تولیدشدهی دیزنی و نتفلیکس شاهد بودهایم. حال این زوج کارگردانی بیآنکه به خط روایی و زمانی بیستسالهی دوما و خطوط ربطدهندهی کاراکترها با «ادوموند دانتس» اهمیتی دهند، وارد این کارزار سخت و نفسگیر شاهکار ادبی دوما شدهاند.
اگر یک کتابخوان حرفهای و عاشق ادبیات هستید و همیشه با بدبینی به سراغ اقتباسهای سینمایی از ادبیات میروید، شما در پایان این اثر دچار دردی از جنس میگرنهای حاد خواهید شد. اگر یک مخاطب سینمای سرگرمی هستید و صرفاً ژانر هیجانانگیز و ماجراجویی شما را به فیلم سوق وامیدارد، باز هم در پایان روایت خطوط رسمشده بین کاراکترها و رخدادها برای شما تبدیل به کابوسی از جنس گنگی و ابهام خواهد شد. پس در نتیجه هر دو کارگردان در این اقتباس دچار شکستی از جنس حماقت شدهاند.
زمانی که رمان آقای دوما را مطالعه کرده باشید با اثری ادبی روبهرو میشوید که گویی شما را وارد بازی عشق و انتقام خواهد کرد و بیرحمی دنیای سیاه انتقام را با گذر ادموند و هایده و آلبر به دنیای کاراکترهایی که آنها را به این نقطه رساندهاند اسیر خطوط روایی و شخصیتی دوما خواهید شد. اما زوج کارگردانی این اثر نه برشهای زمانیاشان روح روایت را بیدار میکند، نه شخصیتپردازیهایاشان و نه پایانبندی آبکی و تجاریاشان قرار است مخاطب آشنا با دنیای دوما و حتی ناآشنا با او را درگیر روایتی قدرتمند کند.
این فیلم در بهترین حالت یک اقتباس ضعیف، بی در و پیکر و در نهایت مضحک از یک شاهکار ادبی است. زوج کارگردانی فرانسوی حتی اگر سعی میکردند اقتباسی ساده و خلاصهوار از زندگی ادموند را به دست دهند، باز هم اینقدر اثرشان دچار ضعفهای ساختاری نمیشد. آنها حتی در میزانسن، طراحی لباس و در نهایت شخصیتپردازی و خلق موقعیتهای دراماتیک هم کمیتاشان لنگ است. در این اثر با فیلمی روبهرو هستیم که حتی ظاهراً هم زیبا نیست و صرفاً بازیگران خوبی دارد که همهاشان، از «پیر نینی» تا «آناماریا وارتولمئی»، اسیر دوگانگی کارگردانها در تغییر هویت شخصیتهای رمان شدهاند.
نظرت دربارهی این فیلم چیست؟
برای پیوستن به گفتوگو وارد شو
نظرها با هویت سینمایی حساب تو منتشر میشوند.