سالها پیش انسانها و اژدهاها با خوشحالی و محبت در سرزمینی یکپارچه با نام «کوماندرا» با هم زندگی میکردند. اما ورود موجودات عجیبی به نام «دِرَون» باعث ایجاد وحشت در میان ساکنان این سرزمین میشود. این موجودات میتوانستند، هر انسانی را تبدیل به سنگ کنند. از این رو اژدهاها با فداکاری بسیار نیروهای خود را درون یک الماس جادوئی ذخیره کردند تا این الماس جلوی ورود این موجودات را بگیرد. اما زمانی نمیگذرد که انسانها برای بدست آوردن این الماس به جان یکدیگر میافتند و سرزمین اژدهامانند کوماندرا را تبدیل به سرزمینهای کوچکتر با مرزهای مختلف میکنند. حال سرزمینِ «قلب» با فرماندهی «بنجا»، پدر «رایا»، الماس اصلی را در اختیار دارد. اما زمانی که این الماس در اثر اتفاقی تکهتکه شده و هر تکهی آن به یک سرزمین برده میشود، سرزمین قلب گرفتار دِرَونها شده و تمام ساکنان آن تبدیل به سنگ میشوند. تنها رایا باقی میماند. او بهدنبال یافتن آخرین اژدها و تکههای الماس است تا بتواند سرزمین و پدر خود را بازگرداند.
دیزنی بعد از ساخت انیمیشن «دلیر»؛ محصول ۲۰۱۲ و «موآنا»؛ محصول ۲۰۱۶ و استقبال بینظیر از این دو انیمیشن حال انیمیشنی دیگر را با نام دختری دیگر ساخته و امیدوار است این انیمیشن نیز بتواند، طرفداران خود را بیابد. از این روست که انیمیشن «رایا و آخرین اژدها» تمام مؤلفههایی که همیشه در محصولات دیزنی وجود دارند را در درون خود دارد؛ سرزمینی افسانهای با نیروها و موجودات افسانهای، پدری شجاع و فداکار که دختر خود را بسیار دوست میدارد، دختر یا پرنسسی دلیر و کنجکاو که تمام تلاش خود را میکند تا در مقابل پلیدیها بایستد و پیرو راه پدر باشد، موجوداتی پلید که این سرزمینها را تهدید میکنند، نیروی آب که همواره نیرویی جادویی است و نیز وسیلهای جادوئی که تمام نیروهای پاک را در درون خود جمع کرده تا بتواند ازبینبرندهی تمام این پلیدیها باشد. اما نکتهی مهم این انیمیشن در آن است که سعی شده است، تمام این مؤلفهها به صورت یکجا به شکلی خلاقانه درکنار هم قرار بگیرند تا داستانی نو را ایجاد کنند؛ اتفاقی که بیننده بهویژه بینندهی کودک خود را راضی خواهد کرد. روایت این داستان آنقدر ساده و روان است که بهراحتی میتواند توسط کودکان و نوجوانان پذیرفته شود و با داستانی جادوئی و تصاویری زیبا بزرگسالان را هم بهنوعی متوجه خود کند.
انیمیشن «رایا و آخرین اژدها» در مسیر روایت خود بیننده را با قهرماناش، رایا، همراه میکند و پاکی و خلوص او برای یافتن اژدها و الماس را هم بهخوبی نشان میدهد. بیننده میتواند با این شخصیت وارد داستان شده و در ادامهی داستان با ورود هر فرد خود را در شخصیتهای دیگر نیز ببیند و تمام افراد حتی آن کسی که به ظاهر پلید است را درک کند. نکتهی مهم دیگر داستان در آن است که حتی ضدقهرمان داستان نیز فردی همجنسِ رایا بوده و دختری است که او هم برای داشتن زندگی بهتر تلاش میکند؛ ضدقهرمانی که در نهایت پاکی وجود او نیز درک و دیده میشود. درواقع این انیمیشن ذات پاک کودکان و نوجوانان را در زیرلایههای خود نشان میدهد و میخواهد در بیننده این باور را ایجاد کند که همه میتوانند با نیروی اعتماد ذات پاک خود را بروز دهند.
انیمیشن «رایا و آخرین اژدها» از لحاظ تصویری و از لحاظ رنگبندی نیز شباهت بسیاری به دیگر انیمیشنهای دیزنی دارد. استفاده از همان رنگهای تند و گاهاً شاد یا غمگینی که براساس نوع اتفاقاتی که درحال رخدادن در داستان است، هارمونی زیبایی را در خود ایجاد کرده است. گاه انیمیشن در فضایی آرام قرار گرفته و رنگهای آبیمانند و آرامشدهندهای تمام تصاویرش را تشکیل دادهاند و گاه سعی شده با رنگهای گرمی که در طیف رنگ قرمز قرار گرفتهاند، فضای پرتنش موجود را به بیننده نیز انتقال دهد.