پوستر فیلم تلافی

فیلمی ابتر با کاراکترهایی دم‌بریده

تلافی
Payback
محصول ۲۰۲۱
امتیاز ۰
نویسنده مصطفی ملکی

فیلم از همان ابتدای خود دچار سردرگمی است و هیچ روایتی شکل نمی‌گیرد تا مخاطب بتواند رشته‌ای را دنبال کند. یک دلال جوان در بازار بورس ظاهراً حسادت برخی از همکاران خود را برانگیخته است و به‌همین سبب برای او پاپوش درست می‌کنند. او به‌مدت شش سال حذف می‌شود و پس از آزادی شروع به حذف آنها می‌کند. اما مخاطب این روند ساده را در این فیلم شاهد نیست و دائم در حال تماشای سکانس‌هایی بی‌سرو‌ته از درگیری کاراکترهای فیلم با یکدیگر است. گویا کارگردان حتی پلات فیلم خود را هم نمی‌دانسته و فقط سعی داشته تا با نسبت دادن مافیای روس و بازار سهام و اسلحه، اثری هیجان‌انگیز را مقابل دیدگان مخاطب خود قرار دهد. «جوزف منش» که کارگردانی این فیلم را بر عهده دارد، تا قبل از ساخت این اثر در مقام تهیه‌کننده در آثاری مانند «بوشویک»، «اِشر» و «ارتباط از نوع دانش‌آموزی» تهیه‌کننده یا یکی از عوامل تولید فیلم بوده است. آنچه که این سه اثر را با فیلم «تلافی» در یک راستا قرار می‌دهد، نگاه فیلم‌سازها به مقوله‌ی نئو‌نوآرهای سینمای پست‌مدرن آمریکایی است. گویا آنها از این اصطلاح تنها نوع لباس پوشیدن و به‌خصوص نیویورک‌نشین بودن کاراکتر را یاد گرفته‌اند.
آنچه که بیش از هر چیزی بعد از دیدن این فیلم ذهن را آزار می‌دهد، نافهمی کارگردان از منطق روایی فیلم است. او احساس می‌کند هر کاراکتری می‌تواند وارد قاب دوربین شود و از سوی دیگر خارج شود. منش به‌عنوان کارگردان این اثر تصور این را دارد که مخاطب باید آنچه که در ذهن او می‌گذرد را بدون اشاره‌ای در فیلم متوجه شود. شاید به‌همین علت است که سکانس‌های فیلم بدون کوچک‌ترین ربطی برش می‌خورند و روایت آشفته‌ی فیلم به پایان خود نزدیک‌و‌نزدیک‌تر می‌شود. گویا آقای منش از اثر خود آنقدر راضی بوده که حتی با بی‌میلی کات آخر را داده و فیلم تمام شده است. شاید بعد از تماشای این فیلم با خود بگویید که مگر بدتر از این هم وجود دارد؟ باید گفت: بله. شاید بهترین توصیه این است که فیلمی با همین نام، محصول ۱۹۹۹، که مل گیبسون کاراکتر اصلی آن است را تماشا کنید. آن فیلم متوسط به‌مراتب قابل فهم‌تر و دارای کادربندی مناسبی از سینمای هیجان‌انگیز و اکشن است. مخاطب سینمای هیجان‌انگیز تنها یک خواسته از کارگردان اثر دارد و آن این است که حداقل استانداردهای روایت را رعایت کند. می‌توان گفت مخاطبان این ژانر یکی از کم‌توقع‌ترین مخاطبان سینما به‌حساب می‌آیند و همین باعث شده تا آثار تولیدی این ژانر هر ساله درصد زیادی از تولیدات سینمایی را به‌ خود اختصاص دهند.