آقای کارگردان دیگر ادامه نده
لوک اسپارک در سال ۲۰۱۸ اثری با نام «اشغال» را ساخت که حملهی فضاییهای بیگانه را به خاک زمین روایت میکرد؛ فیلمی عذابآور و بهشدت ضعیف که حداقل از سینمای ارزانساز استرالیا هم چنین فاجعهای انتظار نمیرفت. اما گویا او برنامهای برای یک سهگانه چیده بود و بالاخره در سال ۲۰۲۱ سری دوم از سهگانهی اشغال را برای نمایش آماده کرد. اگر مخاطبی فاجعهی سال ۲۰۱۸ را تماشا کرده باشد بهراحتی از کنار آن عبور میکند و مسلماً وقت خود را صرف اثری دیگر میکند. این نوشته اما برای مخاطبیست که تجربهی فاجعهی قبلی را نداشته است.
این فیلم قرار است روایتی از تلاش انسانهای باقیمانده از حملهی بیگانگان را برای حفظ زمین نشان دهد. کارگردان نه در بخش اول و نه در این بخش با روایت آشنا نیست. او بهموازات این ضعف خود سعی کرده از شلوغبازیهای مرسوم در فیلمهای ابرقهرمانی و علمی-تخیلی استفاده کند تا مخاطب دائم در حال برشهای پیدرپی باشد و به روایت فکر نکند. اما زمانی که یک مخاطب، حتی مخاطب سینمای سرگرمی، قرار است یک اثر دو ساعته را تحمل کند بعد از مدتی که از شلوغبازیهای کارگردان میگذرد از او تقاضای یک قصه را دارد. اینکه زمین در خطر است را همه میدانند اما این بازماندهها هر کدام یک کاراکتر هستند و نیاز به پرداخت دارند. اما گویی آقای اسپارک به این بخش هم چندان توجهی نکرده و عدهای بازیگر را در کالبد کاراکترهایی دمبریده در فیلم خود قرار داده است. این کاراکترها در اصل هیچ کاری انجام نمیدهند و دائم درون قاب تصویر یا در حال درگیری با یکدیگر یا در حال ادای کلمات هیجانانگیز هستند. زمانی که کارگردان نداند یک کاراکتر چرا و برای چه حضور دارد نتیجهاش این افتضاحی میشود که آقای اسپارک به خورد مخاطب میدهد.
یکی از رکنهای اساسی یک فیلم علمی-تخیلی جلوههای ویژه است. کارگردان بهسبب بودجهی کم فیلم سعی کرده تا جایی که میتواند در این زمینه خست بهخرج دهد و از ارزانترین تکنیکهای ممکن استفاده کند. بیشتر فیلم احتمالاً در یک سیلو میگذرد و بازیگران در اتاقکهای نیمهتاریک در حال دستوپا زدن هستند. اینکه کارگردان با اعتمادبهنفس و باتوجه به اینکه بودجهی لازم برای گریمهای سنگین را ندارد، چگونه به خود اجازه داده تا از چهرهی بیگانگان مدیومشات و کلوزآپ بگیرد جای تعجب دارد. او برای این گریمها از ماسکهای درون فروشگاههای اسباببازی استفاده کرده است و چهرهی بیگانگان خود را تبدیل به مضحکترین بیگانگان فیلمهای علمیتخیلی کرده است.
فیلم اشغال که به کام کارگرداناش شیرین آمده یکی از ضعیفترین آثار علمی-تخیلی است (حتی فاجعهبارتر از آثار سینمای ب) که بدون روایت درست و فرم سینمایی و بهمدت دو ساعت از چیزی غیر از سینما سخن میگوید. شاید بهتر آن است که آقای اسپارک کمی به خود استراحت دهد شاید بتواند به تغییر ژانر فکر کند. هر چند کارگردانی که بلد نیست چگونه روایت کند در هیچ ژانری موفق نخواهد شد.