پوستر فیلم کورساژ

باز کردن بندهای کورساژ به‌مثابه‌ی رهایی از بندهای بیهودگی

کورساژ
Corsage
محصول ۲۰۲۲ – اتریش، لوکزامبورگ، آلمان، فرانسه
امتیاز ۳
نویسنده مصطفی ملکی

ملکه الیزابت اتریش ملقب به «سیسی» در قرن نوزدهم تبدیل به یکی از چهره‌هایی شد که زن اشرافی را در نهایت تناسب و زیبایی به‌رخ می‌‌کشید. در باب این شخصت آثار سینمایی و تلویزیونی زیادی ساخته شده است؛ از دوران کلاسیک تا کنون. سیسی به این معروف بود که هر روز سه‌بار خود را وزن می‌کند، تمرین‌های هوازی بسیاری انجام می‌دهد و فرزندان خود را از زن‌های چاق می‌ترساند. به‌گفته‌ی بسیاری از روانکاوان دچار بی‌اشتهایی عصبی بود. خانم «ماری کروتز»، فیلم‌ساز اتریشی، در جدیدترین اثر خود سعی دارد از خصوصیات این زن سرشناس و نام او در روایتی کاملاً داستانی و خودساخته بهره ببرد.
کروتزر به چهار فصل از زندگی سیسی طی یک سال می‌پردازد. سیسی در روایت او زنی‌ست که در میان دیوارهای قصر قدرتمند است، اما برای همسرش جز یک عروسک که نمایانگر کامل بودن زندگی خاندان سلطنتی‌ست ارزش دیگری ندارد. سیسی در این فیلم به آستانه‌ی ۴۰ سالگی خود رسیده است. رژیم‌های سنگین غذایی، احساس بیهودگی در قصر، تب تندش برای عشوه‌گری و نیاز به رهایی باعث شده او لحظه‌به‌لحظه دچار خمودگی شود. کارگردان اتریشی سعی دارد این خمودگی را پله‌پله و فصل‌به‌فصل در چهره‌ی این کاراکتر نمایان کند. به‌همین سبب ضربآهنگ فیلم بسیار پائین آمده است و سیسی گویی انتهای سرداب را دیده و آرام‌آرام در حال گام برداشتن برای غرق شدن در آن است.
خانم کروتزر برای بیشتر جلوه‌کردن زندگی خشک و محدود سلطنتی سعی کرده طراحی صحنه و میزانسن را پرشکوه تصویر کند. به‌همین سبب است که قاب‌های او بدون محدودیت لانگ‌شات‌هایی قدرتمند از درون قصر را نمایش می‌دهند. در نتیجه‌ی این انتخاب است که کلوزآپ‌ها و اکستریم‌کلوز‌آپ‌ها بیشتر به چشم می‌آیند. از سویی دیگر کارگردان در حال برون‌داد نوعی مالیخولیا در کاراکتر اصلی خود است و سعی دارد با شروع هر فصل، این کاراکتر را بیشتر غرق کند. او از زندگی سیسی اقتباسی کاملاً آزاد و رها دارد و به‌خوبی عناصر داستانی خود را در زندگی این کاراکتر تاریخی جای داده است.
سیسی در این روایت دچار ازخودبیگانگی شده است. از نظر او هر کس از زیبایی‌اش تعریف کند تبدیل به مورداعتمادترین فرد خواهد شد؛ ‌حال می‌خواهد این فرد یک سرباز روی تخت بیمارستان باشد یا یک اشراف‌زاده در عمارتی دور. سیسی در لحظه‌ای از زندگی خود قرار دارد که بدون این تعاریف احساس پوچی خواهد کرد. اما در پاره‌ی دوم او دیگر پذیرفته که نمی‌تواند با پرتره‌های رنگارنگ نقاشی و تعریف دیگران جوان باقی بماند. این پذیرش مساوی با اوج گرفتن مالیخولیای اوست. در انتهای پرده‌ی دوم و کل پرده‌ی سوم روایت با زنی مواجه هستیم که خودویرانگری را برای رهایی از این بند انتخاب کرده است. در انتهای پرده‌ی دوم است که آثار بندهای محکم‌شده‌ی کورساژ روی کمر سیسی برای اولین بار نمایش داده می‌شوند؛ بندهایی که تا پیش از این سفت می‌شدند تا سیسی کامل‌ترین زن امپراتوری جلوه کند و حال رها شده‌اند تا او خود را درون دریای بی‌انتهای زمان و مکان غرق کند.
فیلم «کورساژ» از کاراکتری حقیقی و تاریخی بهره برده است تا تلنگری هوشمندانه به رؤیا و توهم باربی‌گونه و سوپرمدلی بسیاری از زنان در سرتاسر دنیا بزند؛ زنانی که هر روز با رژیم‌های مختلف سعی دارند تبدیل به همان تنی شوند که تبلیغات رسانه با نام توهم کمال رو‌به‌روی آن‌ها قرار داده است. اثر خانم کروتزر به‌هیچ وجه شعارزده نیست و بی‌آنکه بخواهد نگاهی اکستریم‌گونه به این توهم ذهنی و مالیخولیای زنانه داشته باشد، از زن و داشته‌های‌اش می‌گوید که زیر این کمال‌گرایی توهم‌گونه غرق شده است.

گفت‌وگو

نظرت درباره‌ی این فیلم چیست؟