میراثی که نمی‌میرد

«میاکو» پس از فارغ‌التحصیلی از دبیرستان، بی‌آنکه هدفی روشن داشته باشد، تنها برای گذران زندگی در یک فروشگاه کار می‌کند. او با پدرش زندگی می‌کند و در تردید است که آیا باید علاقه‌ی شخصی‌اش به لاکورکاری را دنبال کند یا نه. پدر و پدربزرگ او از لاکورکاران برجسته‌ی ژاپن بوده‌اند و جوایز متعددی کسب کرده‌اند. لاکورکاری هنری طاقت‌فرساست؛ هر قطعه نیازمند روزها و ساعت‌های طولانی کار است. همین دشواری باعث شده میاکو هم‌زمان با کار در فروشگاه، در کنار پدرش نیز فعالیت کند. نقطه‌ی عطف داستان زمانی است که برادرش «یو» با یک تلنگر مسیر نگاه او را تغییر می‌دهد.

خانم «کیکو تسوروکا» در این فیلم، هم به هنرهای در حال فراموشی ژاپن نقب می‌زند و هم زندگی کسانی را به تصویر می‌کشد که هنوز با تمام توان برای زنده نگه داشتن این هنرها تلاش می‌کنند. او سه نسل را نشان می‌دهد: پدربزرگی که با وجود بیماری و فراموشی، هنوز لذت نوشیدن در ظروف لاکورکاری‌شده را از یاد نبرده و حتی وقتی از خانه‌ی سالمندان بیرون می‌رود، تنها به دنبال ردپای این هنر است. پدری که با وجود فقر و ناتوانی در تأمین نیازهای روزمره، ترجیح می‌دهد کمتر بخورد و کمتر بنوشد اما دست از این هنر برندارد؛ ساعت‌ها در اتاقی کوچک، تنها، برای ساختن ظروفی زحمت می‌کشد که در این زمانه کمتر کسی حتی نام این هنر را شنیده است. دختری که با وجود خاطرات تلخ، این هنر را عاشقانه دوست دارد. میاکو می‌داند مادرشان به‌خاطر همین هنر و بی‌توجهی پدر به زندگی خانوادگی آنها را ترک کرده است. او همچنین می‌داند این هنر هرگز نمی‌تواند از نظر مالی او را تأمین کند، اما آرامش و شادی درونی‌اش هنگام کار با لاکور، مانع دل‌کندن از آن می‌شود.

تسوروکا در پرداخت شخصیت‌ها موفق است؛ او مخاطب را با احساسات و کشمکش‌هایشان همراه می‌کند. حتی شخصیت «یو» و رابطه‌ی او با دوست‌پسرش ــ که در ابتدا میاکو پنهانی عاشق اوست ــ از چشم کارگردان دور نمی‌ماند. انتخاب یو به‌عنوان فردی دگرباش، نه برای جلب توجه یا بهره‌برداری سطحی، بلکه با هدفی روشن صورت گرفته است: نشان دادن اینکه پدر سنتی خانواده می‌تواند دگرباش بودن فرزندش را بپذیرد، اما هرگز نمی‌تواند چشم‌پوشی کند از اینکه میراث هنری اجدادی‌شان ادامه نیابد.

فیلم نشان می‌دهد که هنر لاکور تا چه اندازه در خون و جان شخصیت‌ها نفوذ کرده است. آنها حاضرند بسیاری از مناسبات اجتماعی و شخصی را بپذیرند، اما دوری از این هنر اصیل و زیبا برایشان غیرممکن است. همین نگاه، فیلم را از یک روایت خانوادگی ساده فراتر می‌برد و آن را به تأملی درباره‌ی پیوند انسان با هنر و میراث فرهنگی بدل می‌سازد.