در سینمای اکستریم همهچیز حول همان لحظه است
چند روز از انتشار فیلم جدید «الکساندر آجا» میگذرد. در سال ۲۰۲۱ فیلم متأخر این کارگردان فرانسوی با نام «اکسیژن» را مرور کردیم و حال بهتر آن دیدیم که به یکی از پر مناقشهترین آثار این کارگردان با نام «اوج تنش» در سینمای اکستریم فرانسوی بپردازیم. این فیلم از آن دست آثاری بود که باعث شد سینمای اکستریم فرانسوی تبدیل به زیرژانری ورای اسلشر و اسپلتر هالیوودی شود و در عین حال هویت ژانری خود را نیز حفظ کند. آقای آجا در کنار فیلمسازانی چون «زاویه ژان» اکستریم جنسی و خشنی را که فیلمسازان زنی چون «کلر دنی» به نمایش میگذاشتند وارد ژانر دلهره کردند و عملاً مسیرشان در یک ساختار مشخص از هم جدا شد.
ابن فیلم هر چه دارد در عنواناش نهفته است؛ اوج تنش. آقای آجا از همان ابتدا ضربآهنگ را به حدی بالا برده است که مخاطب را در طی یک شبانهروز اسیر بازی حسادت، عشق و در نهایت حذف موانع پیش روی فرد عاشقپیشه میکند. روایت او با تدوین موازی مخاطب را در برابر دو بخش ماجرا قرار میدهد؛ ابتدا با قاتلی سریالی مواجه میشویم که گویی همچون یک مریض جنسی سر بیجان قربانیاش را وادار به رابطهی دهانی میکند و در آنسو با دو دختر دانشجو با نامهای «ماری» و «الکس» مواجه هستیم که برای آخر هفته قرار است به خانهی روستایی الکس بروند. آقای آجا این دایره را حول همین سه کاراکتر تنگ و تنگتر میکند و در ادامه مخاطب را در برابر خشونتی افسارگسیخته و در عین حال انتزاعی قرار میدهد.
آقای آجا در روایت خود سعی دارد قاتلی سریالی را از درون ذهن یکی از کاراکترها بیرون بکشد و برای این کار منطق روایی را برای لحظاتی فراموش میکند. او شاید به عمد این کار را انجام میدهد تا قاتل انتزاعی داستاناش هویتی مستقل به خود بگیرد و در عین حال مخاطب را اسیر دوگانگی قاتل و یکی از کاراکترها کند. اما مشکل آنجاست که آقای آجا در پردهی سوم باز هم به چند ساعت گذشته باز میگردد تا مخاطب را در برابر انتزاعی قرار دهد که تا پیش از این تصور واقعی بودن آن را داشت. این آزمون و خطای آقای آجا هر چند بهنظر ناقص و نقضکنندهی منطق یک روایت شسته و رفته است، اما در همین نقص خود را همچون یک پیشگام نمایان میکند. این نکتهی مهم را نیز نباید فراموش کرد که فیلم اوج تنش تلاشی قابل تحسین از کارگردانی چون آجا برای تصویر کردن مفهوم تنش است؛ تنشی که ورای هیجان مخاطب را درگیر خشونتی عریان در سینمای اکستریم فرانسوی میکند. آقای آجا همچون دیگرانی که در این سینما مشغول فعالیت بودند، بهراحتی توانست علیرغم سنگاندازی منتقدان سانتیمانتال هالیوودی وارد این سینما شود و آثاری را در همین زیرژانر به مخاطب سینمای دلهره ارائه دهد. حال باید دید اثر جدید این کارگردان با ستارههای هالیوودی قرار است نسخهای بهروزتر از اکستریم را به مخاطب ارائه دهد یا اسیر ملاحظات استودیویی و سینمای تجاری شده است!
نظرت دربارهی این فیلم چیست؟
برای پیوستن به گفتوگو وارد شو
نظرها با هویت سینمایی حساب تو منتشر میشوند.