هر استند‌آپ کمدین موفق کمدی‌ساز موفقی نخواهد بود

بسیاری از مخاطبان سینما با استند‌آپ کمدین‌های انگلیسی‌زبان آشنایی کامل دارند و هر از گاهی تورهای مختلف آن‌ها را از طریق ویدیوهای یوتوبی و اینستاگرامی و در برخی موارد مانند «لویی سی.کی» همچون یک اپیزود بلند تماشا می‌کنند. «جری ساینفلد» یکی از همین کمدین‌های مشهوری است که سال‌ها روی استیج مخاطب را سرگرم کرده است. او در برخی آثار سریالی سیتکام نیز حضور داشته، اما در سال ۲۰۲۴ اولین فیلم بلند سینمایی خودش را در مقام کارگردان و بازیگر روی پرده برده است. آنچه در اثر اول این استند‌آپ کمدین شاهد هستیم جز سردرگمی کارگردان و تلاش‌ بیهوده برای جا دادن هر نوع درون‌مایه‌ی طنز و هجو و فکاهی چیزی نیست.

داستان فیلم به دهه‌ی ۱۹۶۰ بازمی‌گردد؛ جایی که دو کمپانی «کلاگز» و «پست» در حال رقابت شدید در تولید محصولات صبحانه هستند. آقای ساینفلد در اثر خود سعی دارد همه‌ی رخدادهای اجتماعی، سیاسی، شایعه‌ها، جنگ سرد، و حتی عناصر تأثیرگذار این دهه را در اثر خود جای دهد. اولین نکته‌ای که به ذهن می‌رسد این است که کارگردان تحت تأثیر فیلمسازی چون وس اندرسون در فیلم «شهر سیارکی» قرار گرفته است. اما ساینفلد جز مونولوگ روی استیج و سیتکام چیزی را نمی‌شناسد. به‌همین سبب است که اثر پرستاره‌ی او راهی جز به بیراهه ندارد.

آقای ساینفلد در این فیلم گویی سعی دارد هر سکانس را تبدیل به یک استند‌آپ‌ کمدی کند. همین تصمیم باعث جدایی بخش‌های مختلف روایت از یکدیگر شده است و دیگر با یک کل واحد مواجه نیستیم. داستان آقای ساینفلد از همان ابتدا هم در قصه‌گویی عاجز است، چه رسد به اینکه بخواهد مفاهیمی چون جنگ سرد، مصرف‌گرایی آمریکایی، فساد اخلاقی سیاستمداران، سرمایه‌داری و در نهایت رویای آمریکایی را هجو کند. باید اینگونه گفت که این فیلم جربزه‌ی قصه‌گویی را ندارد. آقای ساینفلد با اعتماد‌به‌نفسی تماشایی یکی از بدترین بازی‌های نقش اول در یک اثر کمدی را به خود اختصاص می‌دهد. زمانی که کارگردان و بازیگر اصلی فیلم چنین افتضاحی را رقم بزنند به‌طور حتم از «ملیسا مک‌کارتی»، «هیو گرنت»، امی شومر»، «پیتر دینکلیج» و دیگران انتظار چندانی نمی‌رود. شاید اگر آقای ساینفلد به همان سیتکام‌های ۲۰ دقیقه‌ای در مدیوم تلویزیون روی می‌آورد اکنون با وایرال شدن یکی از اپیزودهای اثر خود روبه‌رو می‌شد. اما سینما ظرفی بزرگ‌تر است و استند‌آپ کمدی آقای ساینفلد همچون یک برگ برنده درون این ظرف قرار نمی‌گیرد. باید دید این کمدین مشهور در ادامه‌ی راه خود در سینما باز هم اثری را کارگردانی خواهد کرد و اگر چنین باشد آیا از افتضاحی که در اثر اول به بار آورده درس خواهد گرفت؟ تفاوت ساینفلد و لویی سی.کی در این است که سی‌.کی به‌خوبی می‌تواند خود را با مدیوم‌های مختلف سازگار کند. آن‌چه در اثر اول شاهد بودیم جز دورهمی چند ستاره‌ی آثار کمدی و درام نبود. آقای ساینفلد از همه دعوت کرده بود تا در رقص پایانی اثرش خودی نشان دهند و نه در متن روایت. مخاطب این فیلم در برابر یک اثر سینمایی قرار نمی‌گیرد، بلکه در برابر تکه‌های بی‌رمقی قرار می‌گیرد که در آن کارگردان همه‌ی سعی خود را برای ارائه‌ی کمدی کرده اما حتی به‌اندازه‌ی یک نما هم موفق به این کار نشده است.