پوستر فیلم سیگار کشیدن باعث سرفه می‌شود

هجو ابرقهرمانی‌ها در خواب زیبای دوپیو

سیگار کشیدن باعث سرفه می‌شود
Smoking Causes Coughing
محصول ۲۰۲۲ – فرانسه
امتیاز ۳.۵
نویسنده مصطفی ملکی

کانتن دوپیو در جدیدترین اثر خود وارد دنیایی شده که در عین ازدحام کاراکترها، اما مخاطب را دچار هیچ نوع سردرگمی‌ای نمی‌کند. او به‌سادگی از طریق ماشین یک خانواده‌ی سه نفره در جاده‌ای ساحلی قرار می‌گیرد. پسر نوجوان خانواده از پدر می‌خواهد که در کناری بایستد تا رفع حاجت کند. پسر به درون بوته‌ها می‌رود و از سر کنجکاوی کمی به آن‌سوی فنس‌ها می‌نگرد. پسر سپس با عجله به نزد پدر و مادر باز می‌گردد و از پدر می‌خواهد که دوربین شکاری‌اش را به او قرض دهد. پس از اینکه دوربین را روی چشم خود قرار می‌دهد با درگیری عده‌ای مرد و زن که لباس‌های ابرقهرمانی بر تن دارند روبه‌رو می‌شویم که در حال مبارزه با یک لاک‌پشت غول‌پیکر هستند. اگر در سینمای دوپیو انتظار دارید که جلوه‌های ویژه پررنگ باشد، باید گفت که او از ارزان‌ترین شیوه‌ی جلوه‌های ویژه استفاده می‌کند تا شدت کمدی و ابزوردیسم را کم‌رنگ نکند. در این سکانس نیز همین موضوع چشم را به خود خیره می‌کند. نام این گروه «انتقام‌جویان تنباکو» است. این کاراکترها بی‌نام هستند و هر کدام نام یکی از عوارض سیگار مانند بنزن، جیوه، نیکوتین و آمونیاک را به خود گرفته‌اند. لحظه‌ای که این گروه لاک‌پشت را شکست می‌دهد مخاطب به آنی وارد دنیای اسپلترها می‌شود. دوپیو به‌راحتی و در عرض چند دقیقه فرم روایی و تصویری خود را به مخاطب ارائه می‌دهد و پس از این هر رخدادی در روایت بیشتر به غنای همین فرم کمک می‌کند.

روایت آقای دوپیو گویی در کنار هجو روایت‌های ابرقهرمانی به دنیای سوررئال خود کارگردان نیز ارادت دارد. در این فیلم یک خط روایی وجود دارد که از طریق آن مخاطب با کلیشه‌های ابرقهرمانی که در آن جهان در حال نابودی‌ست مواجه می‌شود و همین خط روایی مخاطب را بیشتر در اثر نگاه می‌دارد. دوپیو از این کلیشه‌ها بدون اینکه بخواهد وارد پارودی‌هایی شود دنیای خودش را می‌سازد. او کاراکترها را به کنار یک دریاچه می‌برد و در آنجا به‌آنی کلیشه‌ی دیگری را به روایت خود الصاق می‌کند. دنیای دوپیو آن‌قدر ساده است که که گویی هر چقدر در آن پیش برویم و با رخدادهایی عجیب مواجه شویم باز هم با لذت آن را دنبال می‌کنیم. در کلیشه‌ی جدیدی که دوپیو وارد اثر خود می‌کند وارد بخشی از دلهره‌هایی می‌شویم که کاراکترها برای دیگران داستان‌هایی ترسناک را روایت می‌کنند و هر کدام از داستان‌ها تبدیل به اپیزودی مجزا می‌شوند. دوپیو در همین خرده‌روایت‌ها و اپیزودها نیز دست از سر مخاطب برنمی‌دارد؛ از دختربچه‌ای که مبارزات این ابرقهرمان‌ها را به چالش می‌کشد و با داستانی کوتاه آن‌ها را شگفت‌زده می‌کند تا نیزه‌ماهی‌ای که روی باربکیو در حال کباب‌شدن است و داستان خود را برای دیگران تعریف می‌کند. همه‌ی این رخدادها را جز در خواب شاید نبینیم و همین وهم درون خواب است که باعث می‌شود آثار سینمای دوپیو دچار نوعی وحدت شوند. در این اثر نیز ما با لامکان و لازمانی مواجه هستیم و هر چه در اثر پیش می‌رویم دیگر حتی توجه به زمان و مکان برای ما اهمیتی ندارد. سینمای زیبای دوپیو را فقط باید تماشا کرد، چرا که این سادگی جز با حس بینایی قابل لمس نیست و این همان هدیه‌ی سینما به چشم مخاطب است.

گفت‌وگو

نظرت درباره‌ی این فیلم چیست؟