پوستر فیلم شناگران

لطفاً خواهران ماردینی را دوست بدارید!

شناگران
The Swimmers
محصول ۲۰۲۲ – ایالات متحده، بریتانیا
امتیاز ۰.۵
نویسنده رامتین امانی

«شناگران» شاد، سرحال، پرانرژی و شاید اندکی نوجوانانه شروع می‌شود ولی دیری نمی‌گذرد که مخاطب، خود را در مواجهه با درامی نه تینیجری بلکه تلخ و حقیقی می‌بیند. داستان «شناگران» یک داستان کاملاً واقعی‌ست. قصه‌ی دو خواهر اهل سوریه با نام‌های «یسرا» و «سارا» که شناگران خوبی‌اند. پدرشان که از قضا شناگری در ایام دور بوده مربی آن‌هاست و سعی دارد دختران خود را برای المپیک ۲۰۱۶ ریو آماده کند. اولین گره داستان از آنجا پدیدار می‌شود که حملات موشکی، کشتار و هرج‌ومرج در سوریه امکان شنا و حتی زندگی را از آن‌ها می‌گیرد. یسرا که بیش از سارا رویای المپیک را در سر دارد به کمک خواهرش و البته همراهی پسرعموی‌شان، «نزار»، پدرشان را متقاعد می‌کنند که مهاجرت کنند و رویای‌اشان را در کشور دیگری چون آلمان از سر گیرند. برخلاف میل باطنی‌ به خروج از وطن‌ا‌شان، سوریه، آن‌ها مجبور به پناهندگی می‌شوند و از اینجاست که سفر پرمشقت، کشنده و غیرممکنِ سوریه به آلمان آغاز می‌شود.

از دقایق ابتدایی «شناگران» مخاطب را به یاد فیلم درام-ورزشی دیگری که آن نیز از واقعیت الهام گرفته شده‌ است می‌اندازد؛ «دنگل»، محصول ۲۰۱۶ هندوستان. در‌ آنجا هم دو خواهر با نام‌های «گیتا» و «بابیتا» توسط پدرشان با بازی «عامرخان» که کشتی‌گیر موفقی در گذشته بوده تمرین داده می‌شوند تا به عنوان دخترانی کشتی‌گیر بتوانند تابوی کشتی‌گیری زنان را بشکنند و موفقیت‌هایی همچون و چه بسا فراتر از پدر کسب کنند. هرچند که روایت در «شناگران» از یک‌سوم ابتدایی سمت‌وسویی متفاوت با دنگل می‌گیرد اما سعی شده حال و هوایی مشابه با فیلم هندی همچون امیدواری، رویا و تابوشکنی القا شود‌. مخاطب گرچه از درون تمایل دارد با این دو خواهر همراه شود، اما حسی که فیلم به اجبار قصد دارد به مخاطب منتقل کند او را پس می‌زند و مانع ایجاد ارتباط حسی واقعی‌ مخاطب با کاراکترها می‌شود.

خانم «سالی الحسینی» در مقام کارگردان فیلم، سعی کرده درامی خلق کند که روی مخاطب اثر بگذارد. همین سعی بیش‌از اندازه و خودآگاه‌اش موجب خلق درامی شده که نه توان رقابت با همتایان‌اش را دارد و نه مخاطب را برای یک‌بار تجربه‌ی تماشا راضی می‌کند. به‌عنوان مثال می‌توان به استفاده‌ی اغراق‌آمیز از موسیقی اشاره کرد. او در سرتاسر «شناگران»، حفره‌های دراماتیک فیلم از جمله روابط خانوادگی و شخصیت‌پردازی سطحی را با موسیقی‌هایی پرسروصدا و شلوغ پر کرده است که گاهی سبب خستگی و حتی آزردگی مخاطب می‌شود. همچنین استفاده‌ی مکرر او از حرکات اسلوموشن در جای‌جای فیلم و در نماهای زیر آب، نه‌تنها به قدرت درام اضافه نکرده، بلکه مدت زمان فیلم را نیز به ۱۳۵ دقیقه افزایش داده است. از موارد دیگر می‌توان به حرکات آشفته و سرگردان دوربین در لحظات پرتنش و پرهیجان فیلم و همین‌طور به دام سانتی‌مانتالیسم افتادن در سکانس‌های خانوادگی و مسابقات شنا‌ی یسرا اشاره کرد؛ مواردی که درکنار هم مانع ماندگاری و تأثیرگذاری عمیق «شناگران» بر مخاطبان شده‌ است.

در نهایت می‌توان چنین گفت که «شناگران» یک فیلم ناموفق درام-ورزشی‌ست. داستان واقعی، خواهران زیبا و جذاب سوری، چهره‌ی ترحم‌برانگیز یسرا، روابط خانوادگی شاد و دیدنیِ دروغین ، نماهای اسلوموشن، صحنه‌های خیالی و … هیچ‌کدام به کمک خانم سالی الحسینی نمی‌آیند و کاملاً بر ضد او و فیلم‌اش عمل می‌کنند. «خواهران ماردینی» هر قدر که سرگذشت جذابی در دنیای واقعی داشته‌اند اما در «شناگران» تبدیل به شخصیت‌هایی ترحم‌برانگیز شده‌‌اند که دقایقی پس از پایان فیلم از یاد مخاطب می‌روند.

گفت‌وگو

نظرت درباره‌ی این فیلم چیست؟