پوستر فیلم افسانه و پروانه

تلاش کارگردان برای تصویر کردن عاشقانه‌ای در قرن ۱۶

افسانه و پروانه
The Legend & Butterfly
محصول ۲۰۲۳ – ژاپن
امتیاز ۲.۵
نویسنده مصطفی ملکی

«اودا نوباناگا» یکی از مهم‌ترین شخصیت‌های سیاسی ژاپن در قرن ۱۶ است. او را یکی از سه فردی می‌دانند که ژاپن را به‌سوی متحد شدن کشاند. همسر قانونی نوباناگا در این دوران «نوهیمه» ‌بود که او را به زیبایی و ذکاوت می‌شناسند. در باب این دو مانگاها، انیمه‌ها و سریال‌ها و آثار سینمایی بسیاری ساخته شده است. حال «کیشی اوتومه» پس از پایان فرنچایز «رورونی کنشین» به‌سراغ این درام اقتباسی رفته است و سعی دارد با داستانی کردن رابطه‌ی این دو همسر نزدیک به دو دهه از زندگی آن‌ها را تصویر کند.
روایت از زمانی آغاز می‌شود که این دو کاراکتر در قلمروی پدران خود زیست می‌کردند و همچون دو همسایه‌ی متخاصم به یکدیگر می‌نگریستند. اوتومه در اینجا ازدواج سیاسی این دو را از دل واقعیت تاریخی بیرون کشیده است و تقابل‌های این دو پس از ازدواج را در دنیای داستانی خود تصویر می‌کند. «نوبوناگا» به پسر احمق قلمروی خود معروف است و «نوهیمه» را دختر افعی می‌شناسند. اوتومه در درام بلند خود سعی دارد ۳۰ دقیقه‌ی ابتدایی را به شکل‌گیری رابطه‌ی این دو با یکدیگر اختصاص دهد.
اوتومه از همان ابتدا خود را از دنیای پیرامونی این دو کاراکتر بیرون می‌کشد. اما آیا این دوری از بزرگ کردن دنیای اثر به خلق عاشقانه‌ای سیاسی کمک می‌کند؟ باید گفت که کارگردان این دنیای پرآشوب و وسیع را در قرن شانزدهم بسیار کوچک می‌کند و در ادامه با پرش‌های زمانی ۱ ساله تا ۵ ساله اجازه‌ی شکل‌گیری این عاشقانه را نمی‌دهد. او به‌خوبی توانسته خود را وارد دنیای این دو کند، اما نمی‌تواند این دنیا را از دو بعدی نوبوناگا و نوهیمه خارج کند. اوتومه به‌لحاظ هزینه دست‌و‌دل‌باز عمل کرده است، اما این هزینه باعث فراخی اثر او نمی‌شود. این فیلم بسیار کوچک‌تر از روایتی‌ست که می‌خواهد تصویر کند. با اینکه ضربآهنگ پائین است و همه‌چیز همچون رودی روان و آرام در جریان است، پرش‌های زمانی باعث آشوب و برهم خوردن این آرامش می‌شود. اوتومه در اثر خود هم می‌خواهد از جنگ‌ها دوری کند و هم سعی دارد شکل گرفتن شخصیت نوبوناگا را تصویر کند. بی‌شک او می‌خواسته نوبوناگا را از پسری خوش‌گذران تبدیل به حاکمی سرکش کند. از آن‌سو نوهیمه قرار است از دختری سرکش تبدیل به زنی آرام شود. اوتومه در این بین با وارد کردن غربی‌ها در ژاپن قرن شانزدهم برای این نوهیمه یک فانتزی می‌سازد و از طریق همین فانتزی او را به انزوا می‌کشاند. اما هر کدام از این پرداخت‌ها به‌طور جداگانه معنادار هستند و در کلیت روایت تحت تأثیر پرش‌های زمانی قرار می‌گیرند و شکلی به خود نمی‌گیرند.
اوتومه در پرده‌ی سوم خود کمی حال مخاطب سینما را خوش می‌کند و با گذری سوررئالیستی این دو را در فانتزی عاشقانه‌ی نوهیمه به‌تصویر می‌کشد. روایت عاشقانه‌ی او توانایی تبدیل شدن به عاشقانه‌هایی از جنس «شینوبی» را داشت. اوتومه در این اثر داستان و تخیل را بر واقعیت ارجحیت داده و همین می‌توانست فضای اثر او را وسیع‌تر از آنچه مشاهده کردیم نشان دهد. در هر حال اوتومه را پس از سال‌ها در دنیایی غیر از جهان فانتزی و اکشن «رورونی کنشین» مشاهده کردیم. اوتومه از آن دست فیلم‌سازانی است که مخاطب خود را در هر دنیایی سرگرم می‌کند. حال باید منتظر اثر بعدی او باشیم و ببینیم این کارگردان همچون اثر سال ۲۰۱۹ خود وارد دنیای شهری و مدرن خواهد شد؟

گفت‌وگو

نظرت درباره‌ی این فیلم چیست؟