پوستر فیلم ایر (نام یکی از کفش‌های برند نایکی)

داستان نایکی و پرواز بر بال‌های جردن

ایر (نام یکی از کفش‌های برند نایکی)
Air
محصول ۲۰۲۳ – ایالات متحده
ژانر درام
امتیاز ۲
نویسنده مصطفی ملکی

در بخشی از مستند «رقص آخر» که مربوط به زندگی شخصی و حرفه‌ای مایکل جردن بود، جردن از اولین قرارداد حرفه‌ای خود با برندهای پوشاک و کفش ورزشی می‌گوید. نایکی در آن زمان یک برند درجه دوم محسوب می‌شد و رقابت اصلی میان دو کمپانی آدیداس و کانورس در جریان بود. اکثر ستاره‌های ان‌بی‌ای با این دو شرکت قرارداد داشتند و مایکل جوان نیز قبل از ورود رسمی به تیم بولز و ان‌بی‌ای قصد داشت با یکی از همین دو برند قرارداد امضاء کند. اما چرخش تاریخی مادر او برای عقد قرارداد با نایکی تبدیل به یکی از ماندگارترین و بزرگ‌ترین حوادث در دنیای ورزش شد. مایکل جردن و نایکی با یکدیگر اوج گرفتند و اکنون «ایر جردن» یکی از آن نام‌هایی است که نوجوان‌های سرتاسر دنیا، حتی آن‌هایی که شاید نام جردن را نشنیده باشند، آرزوی پوشیدن این کفش‌ها را دارند. داستان فیلم جدید «بن افلک» درباره‌ی نحوه‌ی عقد این قرارداد است.
بن افلک برای روایت خود به درون نایکی دهه‌ی ۱۹۸۰ رفته است و قصد ندارد حتی به‌اندازه‌ی یک سکانس هم وارد زندگی خانواده‌ی جردن شود. او در عوض یکی از نماینده‌های کمپانی نایکی با نام «سانی واکارو» را تبدیل به کاراکتر مرکزی خود می‌کند و از طریق او قصد دارد این مسیر را دنبال کند. افلک برای نقش سانی گزینه‌ای بهتر از «مت دیمن» پیدا نکرده است و باید گفت دیمن بهترین انتخاب برای این نقش به‌حساب می‌آید. مت دیمن به‌خوبی از عهده‌ی نقش‌های پر دیالوگ برمی‌آید.
افلک سعی دارد همه‌ی تعلیق خود را بین مکالمات تلفنی سانی و مادر جردن قرار دهد. به‌همین سبب است که برای این نقش کوتاه گزینه‌ای بهتر از وایولا دیویس پیدا نکرده است. اما زمانی که این تقابل‌ها را از فیلم بگیریم دیگر چیزی از روایت باقی نمی‌ماند و اتفاقاً مشکل اصلی فیلم هم در همین نقطه است. روایت افلک عرض ندارد. مخاطب در چنین روایت‌هایی نیاز به ضربآهنگ بالا ندارد و در عوض تقاضای این را دارد که در معرض زندگی سانی، فیل نایت و دیگر کاراکترهای درگیر در فیلم قرار بگیرد. نحوه‌ی ورود افلک به روایت بسیار منطقی است، اما این منطق باید در سرتاسر روایت جریان داشته باشد. نمی‌توان از این‌سو و آن‌سوی زندگی کاراکترهای درگیر در فیلم بزنیم و با عجله به‌سراغ نتیجه‌ای که می‌خواهیم برویم. نقص افلک در فیلم همین است. تقابل‌های فیل نایت و سانی یکی از جذاب‌ترین برخوردها در این روایت است، اما افلک به‌راحتی آن‌ها را خلاصه می‌کند و فیل نایت را فقط در اتاق مدیریت نایکی برای مخاطب زنده نگاه می‌دارد.
فیلم «ایر» دست روی یکی از جذاب‌ترین نقاط تاریخ ورزش جهان گذاشته است. این حساسیت از آن جهت است که مایکل جردن با این قرارداد تبدیل به اولین ورزشکاری شد که سهمی از فروش کفش‌ها می‌برد. افلک در این فیلم سعی دارد از تأثیر جردن بر جهانی‌تر شدن ان‌بی‌ای نیز بگوید، اما همان‌طور که در بالا اشاره شد ناهمگونی پرداخت‌ها در روایت باعث به حاشیه رانده شدن بسکتبال در بطن آن شده است. افلک روی نقطه‌ی حساسی از تاریخ ورزش، به‌خصوص بسکتبال، دست گذاشته است، اما روایت‌اش آن‌قدر زور ندارد. او به‌راحتی می‌توانست «پیتر مور» و فیل نایت را پررنگ‌تر کند، اما ترجیح او این بوده که به دوئت سانی و دلوریس جردن بپردازد.

گفت‌وگو

نظرت درباره‌ی این فیلم چیست؟