پوستر فیلم ماتیلدا، نسخه‌ی موزیکال

این ماتیلدای زیبا

ماتیلدا، نسخه‌ی موزیکال
Roald Dahl's Matilda the Musical
محصول ۲۰۲۲ – بریتانیا، ایالات متحده
ژانر موزیکال
امتیاز ۳.۵
نویسنده مصطفی ملکی

اقتباس سینمایی از رمان‌ها و داستان‌ها بی‌شک ذهن خلاق یک فیلم‌ساز را می‌طلبد. اقتباس‌های ویسکونتی و برسون از شب‌های روشن را به‌یاد بیاورید. از آن‌سو انواع و اقسام اقتباس‌های هالیوودی از رمان‌های کلاسیک روسی را نیز از مقابل ذهن بگذرانید. در هالیوود گویی در این اقتباس‌ها به‌دنبال چیزی نیستند و دوست دارند فقط روایتی ساده و خنثی از کتاب را به مخاطب آمریکایی ارائه دهند. دورتر نرویم. «رولد دال» در سال ۱۹۸۸ کتابی کودکانه با نام ماتیلدا نوشت و بسیار با استقبال رو‌به‌رو شد. هر که کتاب را می‌خواند به‌یاد موزیک‌ویدیوی «دیوار» و بخش «آجری دیگر در دیوار» می‌افتاد. دختری با نام ماتیلدا که اسیر پدر و مادری خشن بود و در مدرسه‌ای که مدیرش زنی بی‌رحم حکمرانی می‌کرد دست به انقلاب می‌زند. ۱۰ سال پس از انتشار کتاب و در نیمه‌ی دوم دهه‌ی ۱۹۹۰ آمریکایی‌ها یک کمدی میانه و خنثی از روی این کتاب روی پرده بردند. اما انگلیسی‌ها هم دست‌روی‌دست نگذاشتند. ابتدا «دنیس کلی» ماتیلدا را تبدیل به یک اثر موزیکال کرد و در همکاری با «تیم مینچین» آن را‌ به‌صورت تئاتر موزیکال روی صحنه برد. این اثر باید تبدیل به روایتی سینمایی می‌شد تا مخاطب بیشتری را متوجه خود کند. «مثیو وارچوس» در سال ۲۰۲۲ و همکاری دوباره با کلی و مینچین نسخه‌ی ماتیلدای بریتانیایی را روی پرده برد.
این ماتیلدا با موزیکال‌های میانه‌ای که تاکنون مشاهده کرده‌اید تفاوتی چشم‌گیر دارد. این تفاوت را می‌توان در شخصیت‌پردازی کاراکترها، موسیقی اجراشده و کلیت اثر مشاهده کرد. اگر این ماتیلدا را مشاهده کردید و به‌یاد ماتیلدای لوک بسون در فیلم لئون افتادید، اجازه دهید ذهن شما همچنان در این دنیا سیر کند. کارگردان بریتانیایی سعی دارد سیاهی زندگی ماتیلدای کوچک را چیزی شبیه ماتیلدا، همسایه‌ی لئون، تصویر کند. اما ماتیلدای بریتانیایی هیچ منجی خشنی ندارد. در عوض او در مسیر عصیانی از جنس کودکان مدرسه‌ای در آلبوم دیوار پینک‌فلوید می‌افتد. مخاطب در این مسیر دیگر شاهد هنرنمایی موزیسین اثر است که مطابق با عصیان وجودی در کودکان مدرسه‌ دست به خلق آثاری زیبا می‌زند.
چنین اثری بدون بازیگرانی که بتوانند درک درستی از سیاهی درون داستان داشته باشند نمی‌تواند شکوفا شود. «اما تامپسون» در نقش خانم «ترانچبول»، «آلیشا ویر» در نقش ماتیلدا، «لاشانا لینچ» در نقش خانم «هانی» و «استیفن گراهام» و «آندره‌آ رایزبرو» در نقش پدر و مادر ماتیلدا و حتی کودکانی که اطراف ماتیلدا حضور دارند گویی همچون چرخ‌دنده‌هایی این اثر زیبا را پیش می‌برند. در کنار این بازیگران، حضور پرشمار بازیگران کودک و نوجوان را نباید فراموش کرد ارکستری بزرگ از انقلاب علیه نظم موجود را در پرفورمنس‌هایی زیبا تصویر می‌کنند.
داستان این فیلم سیاه است و کارگردان به‌خوبی آن را به نمایش می‌گذارد. ماتیلدا زیر فشار خانواده‌ای که او را نمی‌خواهد و مدرسه‌ای که همچون سیاه‌چالی کودکان را له کرده است تبدیل به پیشگام این انقلاب می‌شود. اگر مخاطب اثر هالیوودی را تماشا کرده باشد و حال در برابر این موزیکال درخشان از بریتانیا قرار بگیرد، به‌سادگی این تفاوت شگرف را در زاویه‌دید دو فیلم‌ساز مشاهده می‌کند. موزیکال زیبای ماتیلدا روایت کودکی‌ست که نمایی از کل کاراکترهای کودک دهه‌ی ۱۹۸۰ در لابه‌لای رمان‌ها، آثار انیمه و سینماست. ماتیلدای زیبای این داستان هر مخاطبی را با هر پیشینه‌ی ذهنی همراه خود می‌کند. اگر پس از پایان این اثر به‌دنبال موزیک‌های اجراشده در آن رفتید، مطمئن باشید که این جست‌و‌جو از سر هیجان لحظه‌ای نیست و ذهن شما دوست دارد هر از گاهی در آن اجراها غرق شود.

گفت‌وگو

نظرت درباره‌ی این فیلم چیست؟