کره‌ای‌ها و مرز بین عشق و خشونت

کره‌ی جنوبی طی دو دهه‌ی اخیر جایگاه اول درام‌های جنایی-هیجان‌انگیز را به خود اختصاص داده است. از ابتدای دهه‌ی ۲۰۰۰ و سه‌گانه‌ی انتقام، سینمای کره سال‌به‌سال دنیای خشن و سرد جنایت و انتقام و خشونت را در نوردیده و اکنون به‌تنهایی یک‌تازی می‌کند. یادمان نرود که کره‌ی جنوبی تا قبل از سال ۱۹۹۵ و قانون منع سانسور، سینمایی حکومتی داشت و ژانرهای محبوب سانسورچی‌ها ملودرام‌های آبکی و بعضی از فیلم‌های وارداتی بودند. بعد از این قانون بود که این سینما به‌یک‌باره شکوفا شد و هر کارگردانی مسیر خود را انتخاب کرد؛ کیم‌-کی‌-دوک و پارک-چان-ووک محصول آن دوره هستند و هر کدام دنیای خودشان را ساختند. از ابتدای هزاره‌ی سوم مرز بین کره و دیگر سینماها کم‌کم در حال مشخص شدن بود. خیل عظیمی از استعدادهای فروخورده در حال شکوفا شدن بودند و همین تنوع در نگاه سینمایی باعث شد تا سینمای کره‌ی جنوبی، هم در بخش تجاری و هم بخش سینمای هنری خود دچار رشد شود.
اما به سینمای خشن جنایت‌کارها و گنگسترها بازگردیم. سال ۲۰۱۳، لی-جونگ-جائه و هوانگ-جون-مین در فیلمی با نام «دنیای جدید» به ایفای نقش پرداختند. در آن فیلم نقش مقابل یکدیگر را داشتند؛ یکی گنگستر (لی-جونگ-جائه) و دیگری پلیس مخفی (هوانگ-جون-مین). فیلم در رده‌ی فیلم‌های هم‌‌ژانر خود اثری بود به‌نسبت قدرتمند و دارای روایت قوی. این‌بار «هونگ-ون-چان» ــ که علاقه‌مندان سینمای کره، حتی اگر با نام‌اش آشنا نباشند، اما بیشتر کارهای او را مشاهده کرده‌اند؛ «تعقیب‌کننده»، «اعترافات یک قاتل»، «دریای زرد» و… ــ دو بازیگر «دنیای جدید» را دوباره مقابل هم قرار داده است. این‌بار جایگاه آنها را عوض کرده و درون‌مایه‌ی داستان را نیز در تقابل این دو برای انتقام و رهایی قرار داده است. «ما را از شر شیطان رها کن» کارگردان کاربلد خود در به‌تصویرکشیدن صحنه‌های اکشن را به همراه دارد و مخاطب با خیالی آسوده قرار است یک درام جنایی و هیجان‌انگیز دیگر از او ببیند. اما هونگ-ون-چان، در این فیلم نتوانسته آن چیزی که در آثار معروف گذشته‌اش ارائه‌ داده بود را به نمایش بگذارد. شاید یکی از پاشنه‌آشیل‌های این فیلم، دست‌به‌دامان‌شدن او به استفاده از اسلحه‌ی گرم بود و همین صحنه‌هایی را ایجاد کرد که نشان می‌دادند کارگردان گویا تجربه‌ی کافی در اجرای این صحنه‌ها را ندارد. مثال‌هایی که از فیلم‌های مطرح او زدیم را یک بار دیگر مرور کنید؛ دریای زرد، یا تعقیب‌کننده یا حتی دنیای جدید. فیلم‌های او مرزبندی مشخصی دارند و قرار نیست زمین بازی خود را باز کنند. اگر قرار است تقابلی بین گروه‌های گنگستری ایجاد شود، مرزها مشخص است و تمام شخصیت‌ها تعریف خودشان را دارند و مخاطب با تک‌تک آنها در طول فیلم همراه است؛ حتی شخصیت‌های فرعی که به‌نوعی سیاهی‌لشگر هستند. اما «ما را از شر شیطان برهان» آن‌قدر زمین بازی خود را بزرگ کرده که نتوانسته از عهده‌ی بسیاری از کاراکترهای فرعی بر بیاید. همین امر باعث شده تا فیلم دچار نوسان شود؛ گاهی در حال سقوط و گاهی در حال صعود.
فیلم «ما را از شر شیطان برهان» با ادای دین به فیلم «لئون حرفه‌ای» اثر لوک بسون، نشان می‌دهد که هونگ-ون-چان علاقه‌ی زیادی به این فیلم داشته و عملاً بعضی صحنه‌ها را به فیلم مورد علاقه‌اش تقدیم کرده. نوع آرایش موهای «یویی» و لباس‌هایی که برای او انتخاب کرده‌اند، و صحنه‌ی پایانی دو نمونه از ادای احترام او به سینمای بسون هستند که هنگام تماشای فیلم با آنها مواجه خواهید شد. در باب عشق و خشونت در سینمای کره می‌توان به‌اندازه‌ی سه‌دهه‌ای که سینمای خود را یافته‌اند، نوشت. با اکران فیلم‌های دیگری از سینمای کره، حتماً به این موضوع خواهیم پرداخت. اما باید گفت این تعادل و خط باریک بین عشق و خشونت در سینمای کره حاصل سه دهه آزمون‌و‌خطا در این نوع سینما بوده است که اکنون و در سال ۲۰۲۰ می‌توان مثال‌های بی‌شماری از فیلم‌هایی زد که در این سینما خوش درخشیده‌اند.