اریک ماتی و سینمای یک کشور

«اریک ماتی» یک‌تنه نمایانگر سینمای فیلیپین است. اگر بخواهید از سینمای این کشور بدانید فقط کافی‌ست به کارنامه‌ی فیلم‌سازی این کارگردان باتجربه‌ی فیلیپینی مراجعه کنید. آثار او در همه ژانری هستند و به‌راحتی می‌توان پراکندگی تمامی گونه‌های سینمایی را در آن‌ها شاهد بود. اما فراموش نکنیم که آثار ماتی رویکردی پست‌مدرن به کلیشه‌های روایی نیز دارند.
فیلم جدید اریک ماتی بیش از ۲ ساعت است. کاراکترهای اصلی این فیلم دو جوان با نام‌های «راف» و «فیونا» هستند. افتتاحیه‌ی فیلم پایان رابطه‌های عاشقانه‌ی این دو را که بسیار به شریک زندگی خود وابسته بوده‌اند به‌تصویر می‌کشد. این افتتاحیه آن‌قدر شلوغ و پر از برش است که نگاه خلاقانه‌ی کارگردان برای نمایش جدایی، برای یک لحظه مخاطب را به‌سمت آثار اسلشر می‌برد. اما ماتی با همین نمایش مخاطب را با فضای انتزاعی فیلم خود آشنا می‌کند. به‌نوعی مخاطب هم در واقعیت زندگی این دو قرار دارد و هم انتزاعی از رخدادهایی که این دو کاراکتر با آن‌ها مواجه می‌شوند نیز برای او تصویر می‌شود. ماتی با تزریق کمی کمدی موقعیت سعی دارد سیاهی حاصل از فروپاشی احساسی را تلطیف کند. داستان ماتی همان مسیر درام‌های عاشقانه‌ی رایج را پیش می‌گیرد؛ پایان یک رابطه، فروپاشی احساسی، یأس، تلاقی دو کاراکتر اصلی، دوری لحظه‌ای آن‌ها و در نهایت شروع زندگی جدید در کنار هم. گام‌به‌گام این اتفاقات را در زندگی این دو شاهد هستیم. فیلم ماتی علی‌رغم داشتن ضربآهنگی سریع، سعی دارد همچون دو نیمه‌ی سیب به زندگی این دو کاراکتر بپردازد. زمان فیلم بین زندگی راف و فیونا تقسیم شده است. آن‌ها پس از این فروپاشی احساسی سعی می‌کنند خلأ احساسی موجود در زندگی‌اشان را با افراد دیگر و رابطه‌‌های جنسی برطرف کنند. اما روایت به‌گونه‌ای است که این دو همچنان و پس از بودن با افرادی مختلف، باز هم کمبودی همیشگی را در خود حس می‌کنند.
ماتی سعی دارد هر دو کاراکتر خود را در مسیری متفاوت نشان دهد؛ راف پس از جدایی احساس خلأ شدیدی می‌کند و این رابطه‌ی جنسی با همکاران و افراد مختلف است که او را به‌طور موقت آرام نگاه می‌دارد. از آن سو فیونا نیز سعی می‌کند خود را سرگرم کار کند و موفقیت لحظه‌ای در شغل‌اش باعث فراموشی موقتی آن دوران سخت می‌شود. ماتی این دو کاراکتر را در آستانه‌ی همه‌گیری کووید-۱۹ سر راه یکدیگر قرار می‌دهد. علی‌رغم زمان طولانی فیلم، باز هم ایجاز کارگردان در نمایش اتفاقات زندگی این دو را شاهد هستیم. ماتی برای گذر زمان از کلاژهای تصویری استفاده می‌کند و همین انتخاب باعث سرزندگی فیلم و همگامی روایت و ضربآهنگ تصویر می‌شود.
ایرادی که به فیلم ماتی می‌توان گرفت دوری از خیابان و شهر و مردم آن است. فیلم در تمام لحظات خود در لوکیشن‌هایی دور از شهر یا درون آپارتمان‌های شهری می‌گذرد. به‌همین سبب علی‌رغم دیدن یک فیلم کاملاً شهری، از شهر دور هستیم. در هر صورت اریک ماتی در اثر جدید خود باز هم نشان می‌دهد که نقطه‌اتکای سینمای فیلیپین در عرصه‌ی جهانی است. اینکه یک کارگردان بتواند با دگرگونی ژانری در آثار خود سینمای یک کشور را زنده نگاه دارد، همان چیزی است که اریک ماتی را در سطح جهانی به شهرت رسانده است.