پوستر فیلم همه‌چیز، همه‌جا در یک آن

بعضی فیلم‌سازها دنیای خودشان را دارند

همه‌چیز، همه‌جا در یک آن
Everything Everywhere All at Once
محصول ۲۰۲۲ – ایالات متحده
امتیاز ۲.۵
نویسنده مصطفی ملکی

«دنیل کوان» و «دنیل شاینبرت» را با نام «دنیل‌ها» می‌شناسیم. این دو کارگردان در طول دوره‌ی فیلم‌سازی کوتاه خود که کمتر از یک دهه عمر دارد با چند اثر مخاطب را مهمان دنیای سوررئال و کمدی خود کرده‌اند. فیلم «مرد ارتشی سوئیسی» درامی زیبا و ورای دنیای واقعی از ارتباط بین یک مرد ناامید و یک جنازه بود. این دو کارگردان در آثار خود سعی دارند نخ باریک بین دنیای ذهنی و دنیای واقعی را پاره کنند. کاراکترهای آن‌ها در موقعیت‌هایی گرفتار می‌شوند که راه برون‌رفت از آن‌ها جز با وادادگی ذهنی امکان‌پذیر نیست. حال این دو در سال جدید اثر جدید دیگری را با همکاری یکدیگر روی پرده برده‌اند.
تا کنون پیش آمده که در یک لحظه چهره‌های متفاوت از خود را در مکان‌هایی مختلف تصور کنید؟ ذهن به‌یک‌باره در آن لحظات پرفشار روی فرد گویی دکمه‌ی زمان حال را خاموش می‌کند و برای فرد دنیاهای موازی مختلفی ایجاد می‌کند. «اولین» یک زن چینی سخت‌کوش است که به‌همراه همسرش یک رختشویی را اداره می‌‌کند. او دختری با نام «جوی» دارد که برخلاف سنت‌های خانوادگی سعی دارد دگرباش بودن خود را به همه اعلام کند. از سویی دیگر اداره‌ی مالیات روی اولین و همسرش فشار آورده و ظاهراً اگر شفاف‌سازی صورت نگیرد، کسب‌و‌کار آن‌ها با ورشکستی مواجه خواهد شد. این زن قرار است در یک روز همه‌ی این فشارها را متحمل شود. واکنش ذهن او چه خواهد بود؟ کارگردان‌ها کل روایت را به همین واکنش‌های ذهنی اولین به فشارهای اطراف اختصاص داده‌اند. به‌همین سبب است که شروع فیلم با هرج‌و‌مرجی سرسام‌آور مخاطب را در روایت گم می‌کند.
همه‌ی تلاش هر دو کارگردان برای انفجار ذهنی کاراکتر اول را در آن باریکه‌ی علمی-تخیلی دنیاهای موازی می‌بینیم. این باریکه را در تلاش عده‌ای از دنیای آلفا می‌بینیم. این افراد گویی در دنیاهای دیگر نفوذ کرده‌اند تا با شخصیتی منفی روبه‌رو شوند. حال اولین تنها امید آن‌هاست. اولین با هر تصمیم اشتباه خود در دنیای کنونی باعث شکل‌گیری و موفقیت کاراکتر دیگرش در دنیاهای دیگر می‌شود. همه‌چیز در نتیجه‌ی تصمیم‌های لحظه‌ای او رخ داده است. آیا همه‌ی تصمیم‌های ما در زندگی اشتباه هستند؟ آیا اصلاً تصمیم اشتباهی وجود دارد یا این تصمیم‌ها در نتیجه‌ی آن فشار روانی در زمان مورد نظر بوده است؟ اولین در یک روز با کل زندگی و تصمیم‌های خود مواجه می‌شود. او در طول فیلم دائم در حال جدالی ذهنی است. دنیای او به حد انفجار رسیده است. حال باید بار دیگر تصمیم بگیرد؛ یا همه‌چیز را رها کند یا با تصمیمی درست بار دیگر وارد چالشی جدید شود.
هر دو کارگردان به‌خوبی توانسته‌اند این انفجار ذهنی را در ذهن اولین تصویر کنند. بیش از هر چیزی انتخاب بازیگر نقش اول در این مسیر بسیار کمک‌کننده بوده است. «میشل یئو» که پیش از این سابقه‌ی حضور در آثار فاخر سینمای چین را داشته یکی از ارکان مهم این رخداد انتزاعی است. این بازیگر به‌خوبی توانسته کاراکتر اولین را در این بی‌نهایت ذهنی مقابل چشم مخاطب قرار دهد. هر دو کارگردان در کنار انتخاب خوب گروه بازیگری، با استفاده‌ای غلوشده از جلوه‌های ویژه‌ی ارزان توانسته‌اند کمدی موقعیتی را که در نظر دارند تصویر کنند. این انتخاب باعث شده مخاطب با غیر واقعی و انتزاعی بودن همه‌ی آن دنیاهای موازی خود را در هر لحظه همچون اِولین تصور کند.
آن‌چه در این فیلم می‌بینیم نگاه دو کارگردان صاحب سبک در سینما به مقوله‌ی ذهن انسان است. اِولین یکی از ما انسان‌هاست که لحظه‌ای با تمام زندگی خود مواجه می‌شود. ذهن ما همین‌قدر وسیع و بی‌نهایت است. ذهن می‌تواند در یک لحظه ما را به ابتدای آفرینش ببرد و ثانیه‌ای دیگر آخر دنیا را مقابل دیدگان ما قرار دهد. در این فیلم تصویری بی‌نهایت از قدرت لایتناهی انتزاع ذهنی را شاهد هستیم که هر روز برای همه‌ی ما تبدیل به سفری دراز می‌شود؛ سفری که در زمان حال شاید ۵ دقیقه و در درون ذهن به‌اندازه‌ی عمر زمین است. شاید تنها و تنها مشکل روایت گره‌گشایی آن باشد که بیشتر شبیه ملودرام‌های هالیوودی می‌شود.

گفت‌وگو

نظرت درباره‌ی این فیلم چیست؟