انیمیشنی که ابهت کتاب را نداشت

«پسپارتوت» مارموستِ -نام کوچک‌ترین میمون جهان- نوجوانی است که با مادر خود زندگی می‌کند. او که هرگز پای‌اش را از این شهر کوچک و ساحلی دورتر نگذاشته، به دور از چشمان مادر با خواندن کتاب‌های ماجراجویانه امیدوار است، روزی بتواند تمام دنیا را ببیند. مادرش اما به او اجازه‌ی هیچ‌گونه ماجراجویی را نمی‌دهد. تا اینکه یک وزغ غریبه با ورود به شهر خود را ماجراجویی می‌خواند که همواره در حال سفر است. در ادامه این وزغ با قبول شرط‌بندی سفر به دور دنیا در هشتاد روز و فریب پسپارتوت یک ماجراجویی واقعی را به همراه این میمون کوچک باعث می‌شود.
کتاب «دور دنیا در هشتاد روز» یکی از مشهورترین کتاب‌های نویسنده‌ی بزرگ فرانسوی، «ژول ورن»، است که در سال ۱۸۷۳ چاپ شد. در این کتاب ماجراجویی‌ها و جذابیت‌های داستانی بسیاری وجود دارد که باعث شده است، همواره سوژه‌ای خوب برای تبدیل شدن به یک فیلم یا سریال باشد. اقتباس از این رمان نیز در سینما و تلویزیون کم نبوده است. از فیلم سال ۱۹۵۶ گرفته تا فیلم ۲۰۰۴ که با حضور جکی‌جان ساخته شده است. برای ما که در دهه‌ی پنجاه و شصت بزرگ شده‌ایم، این داستان با انیمیشن سریالی آن بیش‌ازپیش شناخته شده است. انیمیشنی اسپانیایی-ژاپنی که در آن شخصیت‌های داستان حیوانات دوست‌داشتنی‌ای بودند که علاوه بر ماجراجویی‌های بسیاری که ما را در آن غرق می‌کردند، باعث ارتباط عمیق‌تر ما با حیوانات نیز شدند. حال در سال ۲۰۲۱ بار دیگر فیلمی انیمیشنی ساخته شده است تا حیوانی با جثه‌ای کوچک با شهامت‌های‌اش بیننده‌اش را مجذوب خود کند.
انیمیشن کودکانه‌ی «هشتاد روز دور دنیا» اگرچه به داستان اصلی وفادار بوده و طرح کلی آن همان است که در کتاب نوشته شده و حتی این بار هم با سرقت بانک پلیسی را به دنبال دو ماجراجوی داستان کشانده، اما هرگز نتوانسته است آن جذابیت و ماجراجویی خاص داستان اصلی را به مسیر روایت خود تزریق کند. روند داستان بیش از آن‌که به خود شخصیت‌های داستان یا حتی به هیجانات و ماجراجویی‌های این افراد توجه کند، به گذشتن آنها از مسیرهای متفاوت توجه کرده است. یعنی ما بدون اینکه به‌درستی پرداختی کامل از این افراد ببینیم، مدام این دو شخصیت را در موقعیت‌های مختلفی مانند دریا و بیابان و جنگل می‌بینیم که دقیقاً هم در این موقعیت‌ها اتفاق خاصی برای آنها رخ نمی‌دهد. از سوی دیگر این انیمیشن بیشترِ بارِ داستانی خود را بر دوش پلیسی گذاشته است که این دو نفر را تعقیب می‌کند. اتفاقات هیجان‌انگیز داستان هم مشخصاً زمانی رخ می‌دهند که این پلیس به آن دو نفر نزدیک می‌شود و آن دو می‌خواهند از دست پلیس فرار کنند. درواقع داستان این انیمیشن به هیجان‌انگیز بودن و ماجراجویانه بودن مسیر سفر که گذشتن از کشورهای بسیار برای دور زدن تمام دنیا است، توجه نکرده و تنها با ایجاد تعقیب‌وگریزهایی سعی کرده است، داستان خود را جذاب کند. بیننده‌ی کودک این انیمیشن هرگز درک درستی از سفر و گشتن به دور دنیا نخواهد داشت و فقط می‌تواند یک داستان معمولی از دزد و پلیسی را مشاهده کند که مدام مانند موش و گربه از دست هم فراری هستند. هیچ اتفاق خاصی که بتواند این انیمیشن را به داستان اصلی و ماجراجویی‌های هیجان‌انگیز سفرهای مختلف به شهرها و کشورهای متفاوتِ داخلِ کتاب نزدیک کند، در آن وجود ندارد. این انیمیشن هرگز ابهت داستان کتاب اصلی یا حتی ابهت دیگر انیمیشن‌ها و داستان‌های ساخته شده از روی این رمان را ندارد و تنها می‌تواند خود را در دسته‌ی یک انیمیشن معمولی برای یک‌بار دیده شدن قرار دهد.