کلیشه‌های مفرح

بارها شده این سوال را از خودم بپرسم که سینما چیست و هدف از این همه تنوع ژانر در یک هنر نوظهور چیست؟ پاسخ به این سوال از هر زاویه‌ای سخت است؛ سینما گاه ابزاری برای تثبیت افکاری مشخص در ذهن مخاطب است (مانند سینمای استالینی و هر حکومت فاشیستی و تمامیت‌خواه که انتظار دارد هنر ابزاری برای نشر تفکرات حکومت باشد)، گاه تمام سعی خود را دارد که ظریف‌ترین مقولات انسانی را در برابر مخاطب قرار دهد، گاه ترشح‌کننده‌ی آدرنالین برای تجربه‌ای است که مخاطب ممکن است هیچ‌گاه تجربه‌اش نکند، گاه تصویرگر فانتزی‌های خشن و دهشتناک ذهن بشر است که در طول زندگی یک انسان معمولی ممکن است هیچ‌گاه بروز نکنند اما مخاطب از طریق سینما آن‌ها را می‌بیند و تجربه می‌کند، و گاه سینما صرفاً ابزاری برای سرگرمی است.
سینمای هالیوود همیشه بخش اعظمی از سرمایه‌‌ی خود را صرف ساخت آثاری در سینمای سرگرمی می‌کند و همیشه هم موفق بوده و مخاطب را فقط برای لذت بردن از مقوله‌ی سرگرمی روی صندلی‌های سینما می‌نشاند. فیلم اول آقای «کلی تارور» یکی از این آثار است. یک زوج برای تعطیلات از شیکاگو به مکزیک می‌روند و در آن‌جا و کاملاً اتفاقی زوج سرخوش دیگری را ملاقات می‌کنند. همین برخورد تصادفی باعث ورود آنها به زندگی یکدیگر می‌شود. فیلم «دوستان تعطیلات» از همان ابتدا فریاد می‌زند که یک کمدی هالیوودی است و بیش از این از من انتظار نداشته باشید. پس تمام کلیشه‌ها را بدون عدول از هیچ‌کدام به تصویر می‌کشد. می توان گفت که در این مسیر موفق بوده و حتی مخاطب سخت‌گیر را در مواقعی به خنده وا می‌دارد.
فیلم«دوستان تعطیلات» به‌سادگی توانسته بین دو زوج تناقض ایجاد کند و از همین تناقض در پیشبرد روایت خود استفاده‌ی بهینه‌ای می‌برد. اولین نکته در این باب بی‌ادعا بودن فیلم است. برخی آثار سینمای سرگرمی را می‌توانیم پیدا کنیم که نمی خواهند قبول کنند دست‌شان از همان ابتدا رو شده است و مخاطب فقط انتظار دارد اثری مفرح و سرگرم‌کننده را تماشا کند. اما کارگردان نمی‌خواهد دست خود را روشده تصور کند و در نتیجه فیلم را از مسیر اصلی خود خارج می‌کند. در سینما کار بدی نیست اگر مخاطب بتواند کلیشه‌ای که روی آن سوار هستید را حدس بزند. این کلیشه اگر درون فرم روایی مناسبی قرار بگیرد مخاطب را سرگرم و راضی نگاه می‌دارد.
دوستان تعطیلات یک روایت ساده و سرگرم‌کننده از یک کارگردان فیلم‌اولی است. از سینمای سرگرمی انتظار به چالش کشاندن برخی مفاهیم را نداشته باشید و اجازه دهید در همان فرم خود شما را سرگرم کند. این حداقلی‌ترین خواسته‌‌ی چنین سینمایی است. یک روایت سرگرم‌کننده صرفاً یک اثر بی‌ارزش نیست بلکه اگر بتواند خود را در فرم صحیحی ارائه دهد، می‌توان با آن همراه شد. شاید سینمای سرگرمی برای برخی از مخاطبان جدی سینما بیشتر شبیه یک گناه است، اما فراموش نکنیم که هر اثری را باید در ظرف خود سنجید. فیلم دوستان تعطیلات نیز یکی از همین سرگرم‌کننده‌های مفرح است که نه مانند آثار برآمده از مارول و دی‌سی پر از ادعاست و نه مانند آثار سینمای اکشن و دلهره فقط و فقط روی روایت‌هایی کپی‌پیست‌شده سوار است. این فیلم یک اثر صرفاً کمدیِ بدون هیج زیرلایه‌ی درونی و دوپهلو است. این فیلم تصویری از موقعیت‌ها و تعلیق‌های کمدی و طنز را پیش روی ما می‌گذارد و باید گفت تا حدودی می‌تواند نظر مثبت مخاطب خود را جلب کند.