جذابیت‌های روشده و تکراری

فصل تابستان از راه رسیده و بلاک‌باسترها یکی پس از دیگری پرده‌های سالن‌های سینما را قرق کرده‌اند. پس از یک سال و محدودیت‌های حاصل از همه‌گیری کووید-۱۹، این تابستان شاهد حضور بلاک‌باسترهای هالیوودی خواهیم بود. «بادیگارد آدم‌کش» در همان سال ۲۰۱۷ که روی پرده رفت و باتوجه ‌به بار طنزی که روی اکشن نشسته بود نشان از شروع یک فرنچایز را می‌داد. حال و در سال ۲۰۲۱ سری دوم این فیلم هم روی پرده رفته است.
در سری اول این فیلم ترکیب سه کاراکتر با بازی رینولدز، جکسون و هایِک توانست بخشی از مخاطبان سینمای سرگرمی را به‌سوی خود بکشاند. اما هالیوود مدت‌هاست که مخاطب را مسخ خود کرده است و این مخاطب پر و پا قرص سینمای سرگرمی دیگر از بمباران برش‌ها در بلاک‌باسترهای هالیوودی امان ندارد. چشمان این مخاطب دیگر پذیرای برداشت‌های طولانی نیست و ذائقه‌اش هم کم‌کم دچار تغییر شده است. بگذارید از کلمه‌ی تکامل استفاده نکنیم چرا که این سینما باعث هر چه مهجورتر شدن هنر سینما شده است. آلن بدیو در تغییر مفاهیم چهارگانه از تغییر هنر به فرهنگ گفته بود. حال اگر بخواهیم آن را به درون سینما تعمیم دهیم باید گفت تغییر فرم به تکنیک. در سینمای بلاک‌باستری دیگر حرفی از فرم باقی نمی‌ماند؛ آنچه سازنده در پی‌اش است خرواری از تکنیک‌هاست که در صدها پلان کوتاه و پشت‌سرهم و انفجاری مقابل چشمان مخاطب قرار می‌گیرد. نتیجه‌ی این برش‌های پی‌درپی چیزی جز تنبل کردن چشم مخاطب نیست. بگذارید با یک مثال این مطلب را روشن کنیم؛ در یکی از سکانس‌ها این سه نفر روی یک کاناپه و در کنار عده‌ای از گنگسترها نشسته‌اند. کارگردان به‌راحتی می‌توانست با یک لانگ‌شات و دو یا سه برش روی کلوزآپ این سکانس را دچار تعلیق کند. اما کارگردان از افتادن ریتم اثر می‌ترسد و در همین سکانس ۳۰ ثانیه‌ای بیش از ۲۰ برش را می‌دهد. سینمای بلاک‌باستری هالیوود چیزی جدای از همین تمپوی بالای اثر نیست. مخاطبی که از تماشای این سینما به دنیای واقعی بازمی‌گردد هم تبدیل به شخصی کم‌طاقت تبدیل می‌شود. چنین مخاطبی هیچ‌گاه نمی‌تواند با چرخاندن سر و خمیازه یک درام با لانگ‌تیک‌های بیش از یک دقیقه را تحمل کند و از نظر او این اثر یک فیلم کسل‌کننده است.
اینکه وظیفه‌ی هنر سینما در این میان چیست را باید از استودیوهای قدرتمند هالیوودی پرسید که حجم عظیمی از مخاطب چشمان خود را به آثار تولیدی آنها دوخته‌اند. چاره‌ای جز این نیست که تغییر از درون همین استودیوها آغاز شود؛ استودیوهایی که هر زمان بخواهند اثری متفاوت را به بیرون عرضه می‌کنند و تمام سعی‌شان این است که قدرت تأثیرگذاری سینمای بلاک‌باستری را همچنان حفظ کنند. در هر حال هالیوود جایی‌ست برای همه‌ی سلیقه‌ها و تعریف درستی از تکثرگرایی حاصل از پست‌مدرنیسم است.