پوستر فیلم جسور

جسوران نوجوان

جسور
Moxie
محصول ۲۰۲۱
امتیاز ۲
نویسنده مصطفی ملکی

شاید این چندمین بار است که در پاراگراف افتتاحیه‌ی یک فیلم- طی یک سال اخیر- از تجاوز، آزار جنسی و هر آنچه که مربوط به زنان و جنبش‌های آنان است سخن می‌گوییم. امی پولر یکی از بازیگران کمدی زن در ایالات متحده است که این بار خود دست به‌کار شده و در قالب کلیشه‌ی معروف تینیجری دست به ساخت اثری تقریباً متفاوت در این ژانر زده است.
پولر در فیلم خود سعی کرده جامعه‌ی متنوع آمریکایی را در قالب نوجوانان یک مدرسه به‌تصویر بکشد. از نظر او مدرسه‌ی «راک پورت» جامعه‌ی آمریکایی و دانش‌آموزان نماینده‌ی اقشار مختلف این جامعه هستند. بی‌شک کار او در این قیاس ارزشمند است. فیلم با سکانسی انتزاعی در خواب ویوین آغاز می‌شود که در میان جنگلی انبوه ناتوان از فریاد زدن است. برشی که به زندگی عادی این دختر نوجوان می‌خورد و تمام اتفاقاتی که در پی آن می‌آیند مخاطب را از این سکانس دور می‌کنند. به‌همین دلیل است که نمایش دوباره‌ی آن سکانس با صدای فریاد بلند ویوین مخاطب را به مرور دوباره‌ی حوادث بازمی‌گرداند.
بگذارید ساده بگویم که در این اثر هم تمام کلیشه‌های رایج در یک اثر تینیجری حضور دارند و نباید دنبال یک فیلم متفاوت به‌لحاظ فرمی گشت. اما تفاوت کار پولر با آثار هم‌رده در این است که درون‌مایه‌ی اثر قابل اعتناست. چه کسی گفته در باب معزلی که همچنان در قرن بیست‌و‌یکم وجود دارد و جامعه‌ی زنان از آن رنج می‌کشد نباید اثر هنری تولید شود؟ تاز مانی که بیماری روانی هر جامعه‌ای درمان نشود، وظیفه‌ی هنرمند این است که به هر طریقی آن را فریاد بزند. پولر هم سعی کرده در یک اثر، آن هم در ژانری پرمخاطب، دست به این کار بزند و باید او را تحسین کرد.
فیلم «جسور» همه‌ی آنچه می‌خواهد بگوید در باب سکوت نکردن است. یکی از قربانیان موجودی با نام محسن نامجو طی هفته‌های گذشته چنین می‌گفت:«شاید این هیاهو بعد از مدتی خاموش شود و همه‌چیز در سایه‌ی معروفیت آن مرد به فراموشی سپرده شود. اما اگر من تمام این حرف‌ها را درون خودم فریاد می‌زدم جز پوسیدگی عایدی دیگری برای من نداشت. اما اکنون خوشحالم که آن را فریاد زدم تا بلکه هم‌نوعان من هم که به‌نوعی توسط دیگری یا دیگران آزاری دیده‌اند خودشان را در جامعه فریاد بزنند». فیلم «جسور» نیز دائم در حال معنا کردن همین جمله است: سکوت نکنیم. بگذارید از منظری دیگر به این موضوع بپردازیم که اتفاقاً فیلمی از کره‌ی جنوبی را در سال ۲۰۲۰ مرور کردیم که به یک گره حقوقی در باب شاهدانی می‌پرداخت که شاهد تجاوز یا خشونت خانوادگی هستند و سکوت می‌کنند. آیا آنها هم‌رده‌ی متهم باید مورد محاکمه قرار بگیرند؟ یا نه، ممکن است عواملی از جمله ترس از جان و مواردی از این دست در سکوت آنها دخالت دارد؟ «اولین موکل من» نتوانسته بود از پس به‌تصویر کشیدن خشونت خانوادگی برآید. اما پولر حداقل توانسته در فرمی کاملاً تینیجری درون‌مایه‌ی اثرش را مقابل چشمان مخاطب قرار دهد و این یعنی هوش سرشار کارگردان برای هدف قرار دادن بخش اعظمی از مخاطبان امروزی سینما.